Handgeschreven rapport/proces-verbaal van een incident. Januari 1942. [Bovenaan de pagina:]
9 - . / 42

[Centraal:]
Rapport

Heden-morgen ongeveer 10.30 kwam de-
p.h. [pakhuisknecht] W. Waterman (firma Dooms) krt [kaart] no 49/28
adres Nw Achtergracht 105
een krat, ter waarde van f1.- inleveren bij de-
drossier Vollen in de kooi. Juist dat deze
het bedrag wilde uitbetalen gaf B. de
Vries, die naast Vollen in de kooi was,
een wenk niet te betalen, daar hij gezien
had dat Waterman de krat van de koo-
de plaats van Vollen had weggenomen.
Waterman luidde mij dit als een grap
bedoeld te hebben.

de heer Bedrijfschef
den C.M.

[Handtekening linksonder, mogelijk paraaf van de bedrijfschef]

[Rechtsonder:]
de controleur
J. Nieuwenhuijs

[Rode inkt, midden:]
20/1/42 [onleesbaar] 77/9/2 af [onleesbaar] Waterman
3 J.V.W. AM

[Rode inkt, onderaan:]
Waterman nader te hooren.
Niet aan te nemen dat iemand dergelijke "grappen" maakt.
13-1-41 [waarschijnlijk schrijffout voor 42]
[paraaf]

[Onderaan geprint/gestempeld:]
Zie ommezijde
[Rechtsonder een kader met:] 12.02 [doorgestreept]

[Linksonder stempel:]
No 77/9/1 M. 1942 13/1

[Rode inkt, rechtsonder:]
14 dagen zonder loon BM
20-1-42 m.i.v. 23/1-1942
[paraaf]

--- Dit document betreft een intern rapport over een poging tot kleinschalige fraude of diefstal. Een pakhuisknecht genaamd Waterman probeerde een krat in te leveren voor statiegeld (f 1,-) bij een loket ("de kooi"). Een oplettende collega, B. de Vries, merkte echter op dat Waterman de krat zojuist had weggenomen bij de plek van de loketbeambte (Vollen) zelf. Met andere woorden: hij probeerde statiegeld te vangen voor een krat die al eigendom was van de ontvangende instantie.

Wanneer hij wordt betrapt, voert Waterman aan dat het een "grap" was. De leidinggevende (mogelijk de bedrijfschef of een hogere ambtenaar) accepteert dit excuus niet en vindt het onwaarschijnlijk dat men dergelijke grappen maakt.

De uiteindelijke strafmaat is onderaan in rode inkt genoteerd: 14 dagen zonder loon, in te gaan op 23 januari 1942.

--- Het document dateert uit januari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De vermelding van "Nw Achtergracht 105" duidt op Amsterdam. De firma Dooms (of Dooms & Co) was een bekende onderneming in die tijd.

In deze periode van schaarste en strenge controle werd er scherp gelet op kleine vergrijpen en fraude. Een bedrag van één gulden voor een krat was in 1942 een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een brood kostte destijds ongeveer 20 cent). De zware straf van twee weken zonder loon weerspiegelt de strenge discipline die binnen (semi-)overheidsinstellingen en grote bedrijven werd gehandhaafd tijdens de bezettingsjaren. Het document is een typisch voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van disciplinaire zaken in een stedelijke administratie. B. de