Getypt rapport (ambtelijke rapportage). 17 augustus 1942. [Linksboven handgeschreven:] 22/446 (?)

Nº 77/61/1 M.1042 26/S

R A P P O R T .

Hedenmorgen vernam ik ondergeteekende, J.P.N.Boon, van een
ambtenaar van de R.V.V.V.O, gehaamd J. den Bak, dat een kleinhande-
laar 2 zakken met boonen ( waschboonen) 'op het terrein der Centrale
Markt had verhandeld voor den rpijs van ƒ 10,- per zak, hoewel de
handelsprijs voor deze boonen ongeveer ƒ 2,60 per zak is.
Voornoemde ambtenaar heeft de handkar met groente in beslag ge-
nomen en P.V.B. opgemaakt wegens prijsoverdrijving.
Deze kleinhandelaar genaamd P.van Hilten Jr, kooper leg: 3323
en wonende Govert Flinckstraat 267, alhier, verklaarde mij, dat hij
hedenmorgen aan den kleinhandelaar Nienhuis, wonende Postjesweg, al-
hier, 2 zakken boonen had verkocht á ƒ 10,- per stuk.
Nienhuis deelde mij nog mede, dat hij verleden week ook hamdel
van Van Hilten gekocht had tegen veel te hoogen rpijs. Hij deelde mij
mede, dat regelmatig door de geheele familie Van Hilten groenten en
fruit op het terrein der Centrale Markt verhandeld wordt.
Een dezer dagen zal hij mij eenige koopers aanwijzen die van de
Van Hilten's regelmatig op het terrein der Centrale Markt groenten en
fruit boven de max.prijs betrekken.
De toegangskaart van P. van Hilten Jr is door mij in beslag geno-
men en zal bij dit rapport gevoegd worden.

Amsterdam , 17 Augustus 1942.
De Contrôleur,
[Ondertekening J.P.N.Boon]
( J.P.N.Boon ).

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
Gez. [paraaf]

[In rood:] 7 dag. uitsluit. m.i.v. 20/8

Den Heer Bedrijfschef van het Marktwezen.

[Handgeschreven in blauw/zwart over bovenstaande regel:] wegens onbevoegd uitoefenen v/h ventbedrijf en prijsoverdrijving waarvan [onduidelijk] prijzen bevestigd [onduidelijk]. * Prijsoverdrijving: De kern van het rapport is een enorme prijsstijging op de zwarte markt. Bonen werden verkocht voor 10 gulden per zak, terwijl de officiële handelsprijs 2,60 gulden bedroeg (bijna vier keer de normale prijs).
* Systeemfout: Uit de verklaring van de koper (Nienhuis) blijkt dat dit geen incident was, maar dat de hele familie Van Hilten zich structureel bezighield met illegale handel en woekerprijzen op het marktterrein.
* Sancties: De directe maatregelen waren de inbeslagname van de handkar met groente, de intrekking van de toegangskaart en het opmaken van een P.V.B. (Proces-Verbaal van Bevindingen). De handgeschreven notitie onderaan laat zien dat de straf uiteindelijk een uitsluiting van de markt voor 7 dagen was.
* Taalfouten: In het getypte document staan enkele opvallende typefouten, zoals "gehaamd" (genaamd), "rpijs" (prijs, tweemaal) en "hamdel" (handel). Deze zijn in de transcriptie letterlijk overgenomen conform de archivaris-instructie. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens de oorlog was er een grote schaarste aan voedsel, waardoor een streng distributiesysteem met bonkaarten en maximumprijzen werd ingevoerd.

De R.V.V.V.O. (Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) hield toezicht op de eerlijke verdeling van schaarse goederen. Ambtenaren van dit bureau en controleurs van het Amsterdamse Marktwezen traden hard op tegen "prijsoverdrijving" en de zwarte handel om te voorkomen dat voedsel onbetaalbaar werd voor de gewone bevolking. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening, waar strenge regels golden voor wie er mocht handelen en tegen welke prijs. De "7 dagen uitsluiting" was een gevoelige straf, omdat de handelaar in die periode geen inkomen kon genereren.