Ambtsbericht / Rapportage betreffende fraude. 1 september 1942. Controleur Th. Boon, gericht aan de Bedrijfschef van het Marktwezen. [Getypte tekst]

In overleg met de recherche van het Politie Bureau Admiraal de Ruyterweg, zal door mij van dit geval melding worden gemaakt bij de Groene Politie in de Euterpestraat, omdat het vermoeden bestaat, dat Hulssen wel meer op zijn geweten heeft.

Bij nader onderzoek is mij, rapporteur nog het volgende gebleken. Cornelis Bernardus Timmerman, geboren te Amsterdam 21 Maart 1921, wonende Baarsjesweg 247 II alhier, is als personeel in dienst bij de Fa: Buis. Timmermans verklaarde mij, te hebben gezien, dat Hulssen eenigen tijd geleden, wanneer precies wist hij niet meer, een voorloopigen emballagebon van de Amsterdamsche Fustcentrale heeft vervalscht. Hulssen zou namelijk op een bon het getal 5 hebben veranderd in 15. Van de f 10 die Hulssen op deze manier meer heeft ontvangen van de Amsterdamsche Fustcentrale heeft hij, Timmerman er f 5 van aangenomen.

Thans werd mij nog door Hulssen verklaard, dat ook Timmerman bonnen welke Hulssen in zijn bezit had, zou hebben vervalscht. Dit werd evenwel door Timmerman ontkent.

Timmerman is naar aanleiding van het vorenstaande door Buis terstond ontslagen. Toegangskaart voor de Centrale Markt van Timmerman gaat hierbij.

Amsterdam 1 September 1942
Controleur.
[Handtekening: Th. Boon.]

Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.

[Handgeschreven annotaties - Rood]

14 dagen + vorder. OM onbepaalden tijd
doorgez. a.d. autoriteiten (Pol. Euterpestr.)
door Th. Boon.

[Handgeschreven annotaties - Blauw/Zwart]

van Hulssen 77/65/2
Timmermans 65/1
[Paraph/Stempel: 2.C]

[Handgeschreven annotaties onderaan - Rood/Blauw]

Timmermans 14 dagen + vord. OM onbep. tijd.
Mij is gerapporteerd, dat 20 [onleesbaar] handel heeft gehad in valsche emballage bons op de C.M. [Centrale Markt] afk. v. Hulssen.

--- * Kern van de zaak: Het betreft een fraudezaak met 'emballagebonnen' (statiegeldbonnen) van de Amsterdamsche Fustcentrale. Hulssen heeft een bon vervalst door een 5 in een 15 te veranderen. Timmerman was medeplichtig door de helft van de winst (5 gulden) aan te nemen.
* Juridische actie: De zaak wordt niet alleen intern afgehandeld door ontslag, maar ook overgedragen aan de politie. De handgeschreven notitie "vordering OM" (Openbaar Ministerie) duidt op een eis van 14 dagen hechtenis plus een vordering voor onbepaalde tijd (mogelijk internering of werkkamp, gezien de tijdgeest).
* Instanties: Er is sprake van een escalatie in de opsporing. Van de lokale recherche (Admiraal de Ruyterweg) naar de beruchte "Groene Politie" aan de Euterpestraat.

--- * Tijdperk: Het document dateert uit september 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Euterpestraat: De vermelding van de "Groene Politie" (Ordnungspolizei) aan de Euterpestraat is historisch beladen. In deze straat (in de huidige Gerrit van der Veenstraat) was het hoofdkwartier van de Sicherheitspolizei en de Sicherheitsdienst gevestigd. Dat een relatief kleine fraude met emballagebonnen hierheen wordt verwezen, duidt op de strenge handhaving van economische delicten tijdens de oorlog.
* Economische context: In 1942 was er sprake van toenemende schaarste. Fraude met emballage en fustage werd gezien als een ondermijning van de distributieketen en het economisch systeem, waar de bezetter zeer zware straffen op stelde.
* Centrale Markt: De Centrale Markt in Amsterdam (nu het Food Center Amsterdam) was het logistieke hart van de voedselvoorziening. Controleurs zoals Th. Boon hadden de taak om de orde en de eerlijkheid van de handel strikt te bewaken. Marktwezen Politie Sicherheitspolizei