Officiële brief/circulaire 18 mei 1942 Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, 's-Gravenhage De Veilingen NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

DIRECTIE.
Dict.vW./Typ.:CV.
No.208/'42.
Toestel 8.

№ 105/52/1 M. 1942 19/5 [stempel]

AAN DE VEILINGEN. [onderstreept]

M. Liburgh [?]
M. Bruin. [handgeschreven namen]

Gezien [stempel met handtekening/paraaf]

's-Gravenhage, 18 Mei 1942.

Betr.: regeling spinazie. [onderstreept]

Hieronder laten wij de voor de spinazie getroffen regeling volgen.

GOEDGEKEURDE SPINAZIE. [onderstreept]
Bestemming 50% export en 50% binnenlandsche consumptie. Hetgeen van het binnenlandsche gedeelte niet door het binnenland wordt opgenomen, gaat naar den verschen export. Ingeval om een of andere reden de goedgekeurde spinazie niet voor binnenlandsche consumptie wordt opgenomen en export niet mogelijk is, kan in overleg met onze Centrale, (afd.Conserveering) toewijzing volgen aan de diepvriesinrichtingen, voorzoover door deze spinazie kan worden opgenomen. Bij verkoop aan het binnenland en bij export is de prijs f.9.-- per 100 kg., bij toewijzing aan de diepvriesinrichtingen f.7.-- per 100 kg.

AFWIJKENDE SPINAZIE. [onderstreept]
Deze wordt eerst verkocht resp. geveild voor het binnenland met een maximumprijs van f.7.20 en een ophoudprijs van f.5.60 per 100 kg. Hetgeen niet in het binnenland is te plaatsen, moet bij onze Centrale (afd.Conserveering) worden gemeld, waarna wij zullen trachten deze spinazie onder te brengen bij de conservenfabrieken en de groentendrogerijen.

Verder deelen wij U mede, dat in afwijking van de gegeven berichten, de spinazie, welke de laatste dagen naar de industrie is verzonden, door U aan de fabrikanten kan worden gefactureerd tegen een prijs van f.5.60 per 100 kg. Ons bericht dat aan ons moet worden gefactureerd komt hiermede te vervallen.

Voor zoover aan fabrieken is geleverd en met de telers f.4.-- of minder is verrekend, kan het verschil, dat nu door de berekening van f.5.60 ontstaat, over de kweekers worden omgeslagen.

NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE.

[handtekening]

Rb.V.V.O.

[A] 19026 - '41 - K 983
405 [handgeschreven] Dit document is een directieve van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale gericht aan de veilingen, gedateerd op 18 mei 1942. De kern van het schrijven is de strakke regulering van de spinazie-afzet. Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen 'goedgekeurde' en 'afwijkende' spinazie, met vaste verdeelsleutels voor export (50%) en binnenlandse consumptie (50%).

De prijsstelling is tot op de cent nauwkeurig vastgelegd (f.9.-- voor topkwaliteit, f.7.-- voor de diepvries, en een bandbreedte tussen f.5.60 en f.7.20 voor afwijkende kwaliteit). Opvallend is de hiërarchie in bestemmingen: als de reguliere markt verzadigd is, moet het product naar de verwerkende industrie (conserveerders, drogerijen of diepvries). Dit wijst op een centraal geleide economie waarbij verspilling moet worden voorkomen en de voedselvoorraad (ook voor de bezetter) moet worden veiliggesteld. De brief bevat ook instructies over de administratieve afhandeling en het verrekenen van prijsverschillen met de telers. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) kwam de landbouw onder streng toezicht te staan van de bezetter en de gelijkgeschakelde Nederlandse overheidsorganen. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" was een cruciaal onderdeel van dit apparaat. Het doel was tweeledig: het garanderen van de Nederlandse voedselvoorziening (op rantsoen) en het faciliteren van grootschalige export naar Duitsland om de Duitse oorlogsmachine en bevolking te voeden.

In mei 1942 was de oorlogseconomie volledig van kracht. Producten werden niet langer vrij verhandeld op basis van vraag en aanbod, maar via een distributiesysteem waarbij de overheid bepaalde wie wat kreeg en tegen welke prijs. De vermelding van "export" in dit document moet dan ook primair gelezen worden als leveringen aan Duitsland. De focus op "conserveering" en "groentendrogerijen" onderstreept het belang van houdbaar voedsel in oorlogstijd. De afkorting "Rb.V.V.O." onderaan verwijst waarschijnlijk naar het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd.