Getypte circulaire (stencildruk)
Origineel
Getypte circulaire (stencildruk) 5 juni 1942 Rb.V.V.O. -3-
Circ. No. 239/'42 dd. 5 Juni '42.
Wij wijzen U er op, dat voor de niet in onze circulaire genoemde producten, ingevolge de bekendmaking op grond van artikel I van de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit, de laatst aangegeven prijzen blijven gelden.
UITSCHOT.
Producten, die onder normale omstandigheden afgekeurd zouden moeten worden, mogen thans als "uitschot" worden geveild tegen 50 % van den voor het afwijkende product vastgestelden prijs.
VERDEELING VAN DEN AANVOER.
Van alle hierna genoemde producten moeten, indien de aanvoer voldoende groot is om levering voor export mogelijk te maken, de erbij genoemde percentages van het voor export geschikte product voor bedoelde levering worden bestemd t.w. van :
Sla 55 %
Koolrabi, komkommers,
radijs, rabarber,
bloemkool, bospeen en
tomaten 50 %
Wanneer een voor het binnenland bestemd gedeelte niet door het binnenland wordt afgenomen of den exportprijs niet opbrengt, dan dient ook dit deel voor export te worden verladen.
ASPERGES.
Wanneer van de sorteeringen IA, IB, IIA, IIB, IIIA en IIIB. tezamen de aanvoer meer bedraagt dan 500 kg., moet tegen de vastgestelde prijzen 60 % beschikbaar worden gesteld voor de diepvriesinrichtingen. De toewijzingen aan deze industrie moeten in overleg met onze Centrale (afdeeling Conserveering) geschieden.
De overige 40 % van genoemde sorteeringen alsmede de sorteeringen IV en V zijn bestemd voor de versche binnenlandsche consumptie.
Verkoopen aan de Weermacht op Wehrmachtsbezugscheine komen ten laste van het kwantum, dat aan de diepvriesinrichtingen ter beschikking wordt gesteld.
AARDBEIEN.
Mochten er reeds ongedopte aardbeien ter veiling worden aangevoerd, dan dienen deze voor f. 30.- per 100 kg. ter beschikking van de fabrieken te worden gesteld.
Men gelieve voor nadere voorschriften onze Centrale (afd. Conserveering) te raadplegen.
VROEGE AARDAPPELEN.
Tot nader order is het rooien en veilen van vroege aardappelen verboden, met uitzondering van de kasaardappelen, die aan de tot op heden geldende regeling blijven gebonden.
KRUISBESSEN.
Met ingang van Maandag 8 Juni is het plukken en op 9 Juni het veilen van groene kruisbessen in de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg toegestaan. Voor de nadere regeling verwijzen wij U naar bijgaande circulaire.
KWALITEITSVOORSCHRIFTEN.
De kwaliteitseischen voor 1942, U toegezonden bij circulaire 62 dd. 20 Februari 1942, dienen te worden gehandhaafd, behoudens indien in deze circulaire afwijkende voorschriften ten aanzien van de maat, sorteering of anderszins zijn gegeven.
PREI.
Dit product dient tot nader order uitsluitend per kg. te worden geveild.
BOSUIEN.
Onder bosuien worden verstaan alle uien en sjalotten, die met lof worden aangevoerd. Deze mogen uitsluitend per kg. worden geveild.
z.o.z. Dit document is een ambtelijke instructie die de strakke regie over de Nederlandse voedselvoorziening tijdens de Tweede Wereldoorlog illustreert. Enkele opvallende punten:
- Exportprioriteit: Een aanzienlijk deel van de oogst (50% tot 55%) wordt direct opgeëist voor de export. In de context van 1942 betekent dit vrijwel uitsluitend transport naar Duitsland.
- Rantsoenering en Controle: Zelfs producten die normaal als 'uitschot' (afval/ondermaatse kwaliteit) zouden worden beschouwd, krijgen een gereguleerde prijs van 50%. Niets mocht verloren gaan.
- Militaire Voorrang: De bepaling over de Wehrmachtbezugscheine (bonnen voor de Duitse weermacht) laat zien dat de bezettingsmacht directe toegang had tot de beste kwaliteit (gesorteerde asperges) ten koste van de lokale bevolking.
- Bureaucratische taal: Het gebruik van de 'oude spelling' (bijv. verdeeling, aanvoer, kwantum) en de dwingende toon zijn kenmerkend voor de circulaires van het Rb.V.V.O. Het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (Rb.V.V.O.) was een Nederlandse overheidsinstantie die onder Duits toezicht stond. De hoofdtaken waren het verzekeren van de voedselproductie, het voorkomen van hamsteren en het reguleren van de prijzen. Echter, in de praktijk diende het ook als instrument om de Nederlandse landbouwproductie in te zetten voor de Duitse oorlogseconomie.
Juni 1942 was een kritieke periode; de tekorten in Nederland namen toe terwijl de druk van de bezetter om goederen te leveren steeg. Deze circulaire toont hoe gedetailleerd die controle was, tot op het niveau van het verbieden van het rooien van vroege aardappelen en het vaststellen van de veilmethode voor bosuien.