Circulaire / Dienstbrief 22 mei 1942 NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. / 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

No. 105/56/1 M. 1942 26/5 [handgeschreven paraaf]

Afd.: A F Z & T.
Dict.: Me. Typ.: CV.
TOESTEL: 29
No.: 210/'42

AAN DE VEILINGEN.

[Stempel: Gezien]

's-Gravenhage, 22 Mei 1942.

In onze aan U gerichte circulaire van 17 December j.l., no.: 613/'41, hebben wij U eenige algemeene richtlijnen gegeven inzake de verdeeling der producten op de veilingen ten behoeve van den binnenlandschen handel.

Met inachtneming van deze richtlijnen vestigen wij nog Uw aandacht op het volgende:

1. de teler-kleinhandelaar, die verplicht is zijn producten te veilen, kan in het algemeen 50% toewijzing ontvangen van de door hem zelf geteelde en op de veiling aangevoerde producten;
2. indien een handelaar door byzondere omstandigheden niet op de veiling aanwezig kan zijn, dan mag een vervanger voor hem optreden, mits deze daartoe een schriftelijke machtiging van den handelaar heeft;
3. handelaren, die voorheen een deel der producten van de markttuinders op de markt kochten, dienen op de veiling, waar deze markttuinders hun producten aanvoeren, bij de verdeeling te worden ingeschakeld.

Wij vertrouwen, dat U in dezen Uw medewerking wilt verleenen.

NEDERLANDSCHE GROENTEN- & FRUITCENTRALE:
[Handgeschreven handtekeningen]

Rb.V.V.O.

(A) 19026 - '41 - K 983 [linksonder]
los [handgeschreven, rechtsonder] Dit document is een officiële aanwijzing van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC) aan de Nederlandse veilingen. Het doel is het verfijnen van de distributieregels die eerder in december 1941 waren vastgesteld.

De kernpunten van de instructie zijn:
1. Zelfvoorziening voor telers: Telers die ook kleinhandelaar zijn, krijgen het recht om de helft van hun eigen geveilde producten direct weer in te kopen voor hun eigen handel.
2. Vertegenwoordiging: Er wordt een formele regeling getroffen voor handelaren die niet fysiek aanwezig kunnen zijn, waarbij werken met een schriftelijke machtiging verplicht wordt.
3. Integratie van oude handelsrelaties: De centrale dwingt af dat de traditionele banden tussen markttuinders en handelaren behouden blijven binnen het nieuwe, streng gereguleerde veilingsysteem.

De toon is zakelijk en dwingend, passend bij een uitvoeringsorgaan van een geleide economie. De afkorting Rb.V.V.O. onderaan de brief verwijst naar het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd, het overkoepelende overheidsorgaan dat toezicht hield op de voedselketen. Dit document stamt uit mei 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een cruciaal instrument in de zogenaamde "geleide economie" die door de bezetter was ingevoerd.

Vrijhandel was in deze periode afgeschaft. Om de voedselvoorziening te controleren, de prijzen te beheersen en de export naar Duitsland veilig te stellen, moesten alle producten verplicht via centrale veilingen worden verhandeld. Deze circulaire laat zien hoe de bureaucratie tot in de kleinste details (zoals de 50%-regeling voor teler-kleinhandelaren) probeerde de markt te beheersen.

Dergelijke maatregelen waren enerzijds bedoeld om zwarte handel te voorkomen, maar dienden anderzijds om de volledige grip van de bezetter op de Nederlandse landbouwproductie te consolideren. De datum (mei 1942) valt in een periode waarin de schaarste in Nederland begon toe te nemen en de regulering door de Rijksbureaus steeds fijnmaziger en strenger werd. T. Rijksbureau