12 juni 1942 NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. | No 105/64/1 M. 1942 13/6 [stempel/handgeschreven]
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

Afd. CONSERVEERING.
Dict.: St. Typ.: EF.
No. 252/'42 AAN DE VEILINGEN.
Toestel 24.

Gezien [stempel met handtekening/paraf] 's-GRAVENHAGE, 12 Juni 1942.

Betr.: Aardbeien van den kouden grond.

Mijne Heeren,

Met ingang van Dinsdag 23 Juni 1942 is voor de aardbeien de volgende regeling getroffen.

De aardbeien met dop zijn uitsluitend voor de versche consumptie in het binnenland bestemd; die zonder dop uitsluitend voor fabriekmatige verwerking; de fabrieksaardbeien worden ingenomen tegen een prijs van 30 ct. per kg. netto.

De voor de fabriek bestemde aardbeien moeten voor den voet op worden geplukt. Het is niet toegestaan hier de betere vruchten uit te sorteeren voor andere doeleinden.

Is de aanvoer van aardbeien met dop zoo groot, dat de prijs beneden 30 ct. per kg. komt te liggen, dan wordt toch uitsluitend aan de binnenlandsche versche consumptie verkocht.

De aardbeien moeten netto worden verkocht; voor de veilingen, die gewend waren bruto voor netto te verkoopen is de volgende regeling getroffen. Er mag bruto voor netto worden verkocht doch van het bruto-gewicht moet dan 10 % voor tarra worden afgetrokken. Slechts het op deze wijze verkregen netto-gewicht aan aardbeien mag tegen den netto prijs worden gefactureerd. De tarra vertegenwoordigt de emballage en wordt aan den kooper als statiegeld in rekening gebracht op basis van het tarragewicht. Bij inneming van emballage wordt aan den kooper 80 % dezer waarde vergoed. Voor de fabrieksaardbeien komt het dus hier op neer, dat als statiegeld voor de chips 7 ½ ct. per stuk wordt genoteerd, terwijl door U 6 ct. per chip wordt terugvergoed. De emballagehuur komt hierdoor op ongeveer 60 ct. per 100 kg., hetgeen de veilingen, die altijd netto emballage verkoopen, ook aan de fabrikanten in rekening mogen brengen. Een hoogere huur of slijtage mag niet worden berekend.

De verdeeling van de fabrieksaardbeien zal door de fabrikantleiders plaatsvinden; aan den voet dezes is de rayonindeeling aangegeven. Evenals bij kruisbessen dient U daags tevoren den aanvoer van fabrieksaardbeien te taxeeren en aan de leiders op te geven.

Voor Breda en Omgeving incl. Bergen op Zoom:
Firma A.G.T. Jansen & Zn. te Breda.

Voor Zeeland: N.V. v.d. Vijver's Conservenfabrieken te Rijnsburg
Voor Zaltbommel: N.V. v.d. Vijver's Conservenfabrieken te Rijnsburg
Voor Beverwijk: Firma G. Bos & Co. te Amsterdam
N.V. Gebrs. Docter te Beverwijk

Z.O.Z.

Rb.V.V.O.

[Logo A] 19026 - '41 - K 983 Dit document is een officiële richtlijn van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) aan de Nederlandse veilingen. Het doel is het stroomlijnen en reguleren van de aardbeienoogst van 1942. Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen aardbeien voor de versmarkt (met dop) en aardbeien voor de verwerkende industrie (zonder dop).

De brief legt vaste prijzen vast (30 cent per kg), verbiedt het sorteren van de beste vruchten uit de fabriekspartijen ("voor den voet op plukken") en stelt strikte regels op voor de verrekening van emballage (verpakking/chips) en tarra. Ook worden specifieke fabrikanten aangewezen als "leiders" per regio (Rayonindeeling) om de distributie te beheersen. Het document dateert uit juni 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode stond de gehele voedselvoorziening onder streng toezicht van de bezetter en collaborerende instanties zoals de NGF (onderdeel van de Akkerbouw- en Tuinbouwcentrale).

De regels dienden verschillende doelen:
1. Voedselvoorziening: Zorgen dat er voldoende grondstoffen naar de conservenindustrie gingen (vaak mede ten behoeve van de Wehrmacht of voor de rantsoenering).
2. Prijsbeheersing: Door vaste prijzen en tarraberekeningen te dicteren, probeerde men prijsopdrijving en zwarte handel te beperken.
3. Efficiency: Door veilingen direct te koppelen aan specifieke "fabrikantleiders", werd de distributieketen gecentraliseerd en volledig controleerbaar gemaakt voor de autoriteiten.

De term "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) onderaan suggereert dat er op de achterkant van het origineel nog meer technische details of adressen stonden. De code '41 in de voetnoot duidt op de drukdatum van het gebruikte briefpapier.