Officiële circulaire/brief. 18 september 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.F.C.), Directie. De Veilingen. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

No 105/76/2 M. 1942 19/9 [handgeschreven toevoeging]
DIRECTIE.
Dict.: RO. Typ.: CW.
No.: 430/'42.

AAN DE VEILINGEN.
[handgeschreven parafen in rood en blauw potlood]

's-Gravenhage, 18 September 1942.

Betr.: Vervoerverbod Groenten en Fruit.

Naar aanleiding van Bestuursbesluit N.G.F.C. nr: 88 (regelende het vervoer van groenten en fruit), waarvan wij U op 10 Juli j.l. een gestencild afschrift toezonden, vestigen wij Uw aandacht op het navolgende:

Ingevolge het onder ten 3o f. van genoemd Besluit bepaalde, moet iedere zending groenten en fruit zijn gedekt door een veilingnota, -rekening of -verklaring.

Indien dus een handelaar een partij, waarvoor hij slechts één nota heeft, niet in zijn geheel met een en hetzelfde vervoermiddel vervoert of verzendt, moet hij er voor zorgdragen, dat ieder gedeelte, dat met een ander vervoermiddel verzonden wordt, vergezeld gaat van een bij dat gedeelte behoorende nota, rekening of verklaring.

Wij verzoeken U dit aan de koopers op Uw veiling mede te deelen, hun op aanvrage de benoodigde bescheiden af te geven en een en ander zóó in te richten, dat misbruik van door U afgegeven verklaringen e.d. niet mogelijk is.

NEDERLANDSCHE GROENTEN- & FRUITCENTRALE:
[Handtekening 1] [Handtekening 2]

Rb.V.V.O. [handgeschreven in blauw: Dossier Voorschrift- N.V.G.] Dit document is een instructie van de centrale regeringsinstantie voor de groente- en fruitsector aan alle veilingen in Nederland. De kern van de boodschap is een administratieve aanscherping: elke fysieke transporteenheid moet over eigen bewijsstukken beschikken. Als een grote partij over meerdere vrachtwagens of schuiten wordt verdeeld, mag men niet volstaan met één verzamelnota, maar moet elk deel voorzien zijn van een kopie of deelverklaring.

Het doel hiervan is expliciet vermeld: het voorkomen van "misbruik". In de praktijk betekende dit dat de overheid wilde voorkomen dat goederen 'onzichtbaar' uit de officiële distributieketen verdwenen naar de zwarte markt. Door een waterdichte papierstroom te eisen, werd controle langs de weg en bij distributiepunten eenvoudiger. De datum, 18 september 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stond de voedselvoorziening onder streng toezicht van de bezetter en de Nederlandse departementen (de zogenaamde "ordening").

De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.F.C.) was een crisisorgaan dat in 1940 werd opgericht om de productie en distributie centraal te sturen. Dit was enerzijds nodig om de Nederlandse bevolking van voedsel te voorzien via het distributiestelsel (de bonkaarten), en anderzijds om de export naar Duitsland te faciliteren.

De strijd tegen de zwarte handel was een prioriteit voor de autoriteiten. Omdat voedsel schaars werd, leverde illegale verkoop buiten de veilingen om enorme winsten op. Maatregelen zoals beschreven in deze brief waren essentieel voor het handhaven van het distributiesysteem; zonder sluitende administratie was er geen grip op de voedselvoorraad. Het document illustreert de toenemende bureaucratisering en controle die de bezettingsjaren kenmerkten.