Officiële circulaire (brief). 21 augustus 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

AAN DE GEADRESSEERDE
VEILINGSVEREENIGING.
========================

DIRECTIE.
Dict.FA/AK1.
No.373/'42.
Rb.V.V.O.

[Handgeschreven stempel/kenmerk:] No. 105/96/3 M. 1942 25/8

's-Gravenhage, 21 Augustus 1942.

Onder verwijzing naar circulaire No. 352/'42 dd. 14 Augustus deelen wij U mede, dat de prijzen voor export naar Duitschland, alsmede de binnenlandsche maximumprijzen, behoudens onderstaande uitzonderingen onveranderd gehandhaafd blijven.

Voor onderstaande producten gelden vanaf 25 Augustus de daarbij vermelde prijzen.

EXPORT DUITSCHLAND.

Roode kool per 100 kg. f. 4.-
Savoye kool (geel & groen) " 100 " " 4.-
Druiven (Alicante) " 100 " " 60.-

• Deze prijzen gelden tevens als maximumprijs voor het binnenland. Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80 % van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs.

BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN.

                                       GOED      AFWYKEND

Druiven groep I Gros Colman enz. per 100 kg. f. 75.- f. 60.-
" " II Frankenthaler " 100 " " 65.- " 52.-
" " III overige soorten " 100 " " 60.- " 48.-

De in bovengenoemde circulaire gegeven voorschriften, de verdeeling van den aanvoer (uitgezonderd tomaten) de kwaliteit en de sorteering betreffende, blijven eveneens onverminderd van kracht.

TOMATEN.

De geheele aanvoer van Bonken, kriel en gescheurde, komt uitsluitend ter beschikking van de industrie. Nadere instructies dienen aan onze Centrale (afdeeling Conserveering) te worden aangevraagd.

Voor de bestemming van het binnenlandsch gedeelte (20 % van den totalen aanvoer) van de sorteeringen I, II, III & IV verwijzen wij U naar circulaire No. 364/'42 dd. 19 Augustus 1942.

NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE :

[Ondertekening door twee onleesbare handtekeningen/parafen]

(A) 21976 - '42 - K 983 Het document is een officiële prijs- en distributieverordening van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC). De kern van de tekst betreft de prijsvaststelling voor groenten en fruit tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.

Belangrijke elementen in de tekst:
1. Prijsdifferentiatie: Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen exportprijzen (naar Duitsland) en binnenlandse maximumprijzen. Opvallend is dat de exportprijs voor Alicante-druiven (f. 60,-) gelijkgesteld wordt aan de maximumprijs voor de laagste categorie druiven in het binnenland.
2. Kwaliteitscontrole: De prijzen zijn gekoppeld aan strikte sorteringen (Groep I, II, III). Voor "afwijkende kwaliteit" geldt een standaardkorting van 20% op de prijs van het goedgekeurde product.
3. Industriële bestemming: Bepaalde categorieën tomaten ("Bonken, kriel en gescheurde") mogen niet direct geconsumeerd worden, maar zijn gereserveerd voor de conservenindustrie.
4. Schaarste en distributie: De tekst vermeldt expliciet dat slechts 20% van de totale aanvoer van bepaalde sorteringen bestemd is voor de binnenlandse markt. Dit illustreert hoe de Nederlandse voedselproductie op dat moment grotendeels werd aangewend voor de Duitse oorlogseconomie. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting (1940-1945). De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een overheidsorgaan (onderdeel van de zgn. "bedrijfsorganisatie") dat door de bezetter werd ingezet om de voedselvoorziening en -export strak te reguleren.

In 1942 was de schaarste in Nederland al aanzienlijk gegroeid. De "Centrale" fungeerde als tussenpersoon tussen de telers (via de veilingen) en de consument/exportmarkt. Door maximumprijzen vast te stellen, probeerde men de inflatie en de zwarte markt te beheersen, hoewel de prioriteit vaak lag bij het veiligstellen van leveranties aan Duitsland. De vermelding van het lage percentage (20%) voor de binnenlandse markt is een directe aanwijzing voor de economische uitbuiting van Nederland tijdens de oorlogsjaren. De gebruikte terminologie (zoals "f." voor Gulden en de archaïsche spelling) is kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit deze tijd.