Officieel prijsbesluit / circulaire.
Origineel
Officieel prijsbesluit / circulaire. 28 augustus 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). De geadresseerde Veilingvereeniging. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
№ 105/96/5 M. 1942 2/9
DIRECTIE.
Dict.: FA. Typ.: CV.
No. 385/ '42.
Rb.V.V.O.
AAN DE GEADRESSEERDE
VEILINGVEREENIGING.
's-Gravenhage, 28 Augustus 1942.
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt het bestuur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend:
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld met ingang van Dinsdag 1 September 1942:
| Product | Sortering/Omschrijving | Eenheid | Prijs |
|---|---|---|---|
| KOOLRABI | I boven 7 cm. ø | per 100 st. | f. 3.-- |
| KROPSLA | I minstens 20 kg. p. 100 st. | " 100 " | " 2.-- |
| KOMKOMMERS | Sorteering: | ||
| I A vanaf 85 kg. p. 100 st. | " 100 " | " 13.50 | |
| I van 70-85 " " 100 " | " 100 " | " 11.-- | |
| II " 60-70 " " 100 " | " 100 " | " 8.50 | |
| III " 50-60 " " 100 " | " 100 " | " 5.50 | |
| KOMKOMMERS-STEK | " 100 kg. | " 8.-- | |
| TOMATEN | I, II, III & IV. | " 100 " | " 16.-- |
| BLOEMKOOL | Sorteering IA boven 30 cm. over den kop gemeten | " 100 st. | " 14.50 |
| Sorteering I van 25-30 cm. over den kop gemeten | " 100 " | " 11.50 | |
| Sorteering II van 18-25 cm. over den kop gemeten | " 100 " | " 8.50 | |
| ROODE KOOL | . . . . . . . . . . . . | " 100 kg. | " 3.50 |
| SAVOYE KOOL | (geel en groen) | " 100 " | " 3.50 |
| WITTE KOOL | . . . . . . . . . . . . | " 100 " | " 2.30 |
| SPITSKOOL | . . . . . . . . . . . . | " 100 " | " 3.20 |
| AUGURKEN | Sorteering I | " 100 " | " 27.-- |
| " II | " 100 " | " 17.-- | |
| " III | " 100 " | " 10.-- | |
| " IV | " 100 " | " 7.-- | |
| " V | " 100 " | " 3.-- | |
| " I & II stippel | " 100 " | " 10.-- | |
| " III & IV stippel | " 100 " | " 3.-- | |
| PEEN ZONDER LOF | |||
| Sorteering II v. 51-200 gr. ongewasschen | " 100 " | " 4.-- | |
| " III v. 201-500 gr. ongewasschen | " 100 " | " 3.-- | |
| BOONEN | (Dubb. stampr. bn. z. draad) | " 100 " | " 16.-- |
| (alle overige stamboonen) | " 100 " | " 13.-- | |
| STOKBOONEN | (snij- en spek) | " 100 " | " 16.-- |
| PRONKBOONEN | (witte) M.I.G. | " 100 " | " 11.-- |
| MELOENEN | (andere dan suiker en kleine groene ananas) | " 100 " | " 20.-- |
| PEREN | Groep I Beurré d'Anjou enz. kwaliteit A | " 100 " | " 30.-- |
| " B | " 100 " | " 15.-- |
z.o.z.
(A) 19026 - '41 - K 983 Dit document is een prijslijst die de strikte economische regulering in bezet Nederland illustreert. De belangrijkste elementen zijn:
- Centrale Regie: De prijzen worden niet bepaald door de markt (de veilingen), maar vastgesteld door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale onder directe goedkeuring van het Departement van Landbouw en de Gemachtigde voor de Prijzen. Dit wijst op een centraal gestuurde economie.
- Export naar Duitsland: Het expliciete doel van deze prijslijst is de export naar de bezetter ("export naar Duitschland"). Dit was een cruciaal onderdeel van de extractie van Nederlandse middelen ten behoeve van de Duitse oorlogsvoering en voedselvoorziening.
- Gedetailleerde Sortering: De lijst toont een hoge mate van bureaucratische precisie. Producten worden ingedeeld op gewicht (bijv. komkommers), omvang (bijv. bloemkool) of specifieke kwaliteit (bijv. peren kwaliteit A of B).
- Prijspeil: De prijzen zijn genoteerd in guldens (f.). Opvallend zijn de hoge prijzen voor producten als augurken (sortering I) en peren, vergeleken met basisproducten zoals witte kool. Tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) kwam de Nederlandse landbouwsector onder volledig toezicht van de Duitse bezetter te staan. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) speelde hierin een sleutelrol. Het was een zogeheten "Vakgroep" of ordeningsorgaan dat moest toezien op de productie, distributie en vooral de afvoer van voedsel naar Duitsland.
In 1942, het jaar van dit document, werd de schaarste in Nederland steeds voelbaarder voor de eigen bevolking, terwijl grote hoeveelheden hoogwaardige producten (zoals de op de lijst genoemde tomaten, bonen en fruit) tegen vastgestelde prijzen naar het oosten werden getransporteerd. De vermelding van de Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij herinnert aan de rol van de Nederlandse topambtenaren die onder Duits gezag het landsbestuur voortzetten. De afkorting "z.o.z." (zie ommezijde) onderaan de pagina suggereert dat de lijst op de achterzijde van het origineel doorloopt met meer producten.