Archiefdocument
Origineel
18 september 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
D I R E C T I E .
Dict.FA/AKl.
No.428/'42.
Rb.V.V.O.
AAN DE GEADRESSEERDE
VEILINGSVEREENIGING.
======================
Nº 105/96/10 M. 1942 (stempel) 's-Gravenhage, 18 September 1942.
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt het bestuur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend :
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld met ingang van Dinsdag 22 September 1942 :
| Product | Sorteering / Maat | Per eenheid | Prijs (f.) |
|---|---|---|---|
| KOOLRABI | I boven 7 cm. ø | per 100 st. | f. 3.- |
| KROPSLA | I minstens 20 kg.p.100 st. | " 100 " | " 2.50 |
| II van 18-20 " " 100 " | " 100 " | " 2.- | |
| KOMKOMMERS | Sorteering : | ||
| IA vanaf 85 kg. " 100 " | " 100 " | " 13.50 | |
| I van 70-85 " " 100 " | " 100 " | " 11.- | |
| II " 60-70 " " 100 " | " 100 " | " 8.50 | |
| III " 50-60 " " 100 " | " 100 " | " 5.50 | |
| KOMKOMMER-STEK | . . . . . . . . . . | " 100 kg. | " 8.- |
| TOMATEN | I, II, III & IV. | " 100 " | " 16.- |
| BLOEMKOOL | Sorteering I A boven 30 cm. over den kop gemeten | " 100 st. | " 14.50 |
| Sorteering I van 25-30 " over den kop gemeten | " 100 " | " 11.50 | |
| Sorteering II van 18-25 " over den kop gemeten | " 100 " | " 8.50 | |
| ROODE KOOL | . . . . . . . . . . | " 100 kg. | " 3.50 |
| SAVOYE KOOL | (geel en groen) . . . . . . | " 100 " | " 3.50 |
| WITTE KOOL | . . . . . . . . . . | " 100 " | " 2.- |
| SPITSKOOL | . . . . . . . . . . | " 100 " | " 3.20 |
| AUGURKEN | Sorteering I | " 100 " | " 27.- |
| " II | " 100 " | " 17.- | |
| " III | " 100 " | " 10.- | |
| " IV | " 100 " | " 7.- | |
| " V | " 100 " | " 3.- | |
| " I & II stippel | " 100 " | " 10.- | |
| " III & IV " | " 100 " | " 3.- | |
| PEEN ZONDER LOF | Sorteering II v.51-200 gr. ongewasschen | " 100 " | " 4.- |
| Sorteering III v.201-500 gr. ongewasschen | " 100 " | " 3.- | |
| Sorteering IV boven 500 gr. ongewasschen | " 100 " | " 2.50 | |
| BOONEN | (Dubb.stampr.bn.z.draad) | " 100 " | " 17.- |
| (alle overige stamboonen) | " 100 " | " 14.- | |
| STOKBOONEN | (snij- & spek-) | " 100 " | " 17.- |
| PRONKBOONEN | (witte) | " 100 " | " 11.- |
| ANDIJVIE I | . . . . . . . . . . | " 100 " | " 5.- |
| UIEN B. | . . . . . . . . . . | " 100 " | " 4.50 |
| KNOLSELDERIJ | |||
| zonder lof | boven 6 cm. ø . . . . . . | " 100 " | " 8.- |
(Handgeschreven parafen in blauw/grijs onderaan: Dossier, Voorhechten, N.v.C.)
z.o.z.
(Links onderaan in klein drukwerk: (A) 19026 - '41 - K 983) * Vormgeving: Het betreft een getypte circulaire op officieel briefpapier. De structuur is zeer systematisch met een tabelvorm voor de prijzen per productgroep.
* Kenmerken: Er zijn diverse administratieve aantekeningen zichtbaar. De paarsblauwe stempel "Nº 105/96/10 M. 1942" duidt op de archivering binnen de organisatie. De handgeschreven blauwe parafen bovenaan en de instructies "Dossier" en "Voorhechten" onderaan zijn typisch voor de workflow van een secretarie uit die tijd.
* Taalgebruik: Gebruik van de verouderde spelling (bijv. "Nederlandsche", "Duitschland", "Visscherij"). Er worden specifieke vaktermen gebruikt zoals "over den kop gemeten" voor bloemkool en "stippel" voor augurken.
* Bijzonderheden: De aanduiding "z.o.z." suggereert dat de lijst aan de achterzijde van het blad doorloopt. Dit document is een direct resultaat van de economische ordening tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
- Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF): Deze organisatie werd in 1940 opgericht om de volledige sector centraal te reguleren. Tijdens de bezetting was de NGF het instrument waarmee de bezetter de productie en distributie van groenten en fruit controleerde.
- Economische exploitatie: De brief specificeert prijzen voor de export naar Duitsland. In de praktijk betekende dit de gedwongen levering van Nederlands voedsel aan de Duitse bezetter en de Duitse bevolking, vaak terwijl er in Nederland zelf schaarste begon te ontstaan.
- Prijsbeheersing: De vermelding van de "Gemachtigde voor de Prijzen" en de "Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij" (destijds de pro-Duitse Jan Louwes) benadrukt de totalitaire controle op de economie; prijzen werden niet door de markt bepaald, maar centraal opgelegd om de Duitse oorlogsmachine en economie te faciliteren.
- Rol van Veilingen: Veilingverenigingen waren verplicht zich aan deze vastgestelde prijzen te houden bij de afhandeling van partijen bestemd voor export.