Circulaire (pagina 4). 16 oktober 1942. -4- Circ. No. 469/'42 dd. 16 Oct. 1942.

Wanneer een voor het binnenland bestemd gedeelte niet door het binnenland wordt afgenomen of den exportprijs niet opbrengt, dan dient ook dit deel voor export te worden verladen.

DRUIVEN.
Druiven, welke uitsluitend bestemd zijn voor de fabrieken, mogen tegen een prijs van ten hoogste f. 0.25 per kg. worden berekend. Deze druiven behoeven niet meer bij onze afdeeling Conserveering te worden gemeld. Als fabrikantleider voor de verdeeling van druiven is aangesteld de Heer A. Rijks van de firma van Olffen te Rotterdam, telefoon 44196 toestel I. Alle fabrieksdruiven, uitgezonderd die, welke in het Westland worden aangevoerd, dienen bij den fabrikantleider te worden gemeld. De in het Westland aangevoerde fabrieksdruiven moeten rechtstreeks aan den vertegenwoordiger van de firma van Olffen, J. M. Valstar te Naaldwijk, telefoon 234, worden opgegeven.

WITTE KOOL.
De voor de industrie bestemde 60 % dient te worden gemeld bij den Heer A. de Waal, Secretaris Sectie Zuurkool van de vakgroep groentenverwerkende industrie, Hofplein B.4 te Alkmaar, telefoon 2256.

BLAD VAN KNOLSELDERIJ.
Dit product mag uitsluitend aan de indsutrie worden geleverd. Opgave dient te worden gedaan aan onze Centrale afdeeling Conserveering.
Van de voor de binnenlandsche industrie bestemde producten moeten zooveel mogelijk een dag van te voren de getaxeerde fabrieksaanvoeren aan onze afdeeling Conserveering worden opgegeven. Een en ander in verband met de te maken indeeling.

APPELEN :
Alle zure appelen van de "B"-kwaliteit, met inbegrip van de zure bewaarappelen, voorzoover zij vallen onder de groepen II, III, IV en V, moeten aan de indsutrie worden afgeleverd.
Deze appelen dienen voor de verdeeling over de fabrieken, evenals de moesappelen, gemeld te worden bij de bekende fabrikantleiders.

KOOLRAPEN : Zie circulaire No. 472/'42 dd. 16 October 1942.

KROTEN.
De telers mogen ten hoogste 5 % per week van hun geteelde kroten aanvoeren. De veilingen dienen hierop toe te zien.

KWALITEITSVOORSCHRIFTEN.
De kwaliteitsvoorschriften voor 1942 U toegezonden bij circulaire No. 62 dd. 20 Februari 1942, dienen te worden gehandhaafd behoudens indien in deze circulaire afwijkende voorschriften ten aanzien van de maat, sorteering of anderszins zijn gegeven.

BLOEMKOOL.
Gepelde bloemkool mag niet worden aangevoerd. De stekbloemkool mag aan de veilingen, die over verpakkingsmateriaal beschikken gedopt worden aangevoerd, terwijl aan de veilingen die los afleveren, deze bloemkool in blad maar gekapt dient te worden aangevoerd. Deze bloemkool moet voor versche binnenlandsche consumptie worden geveild tegen een prijs van ten hoogste f. 2.50 per 100 stuks.

PEEN zonder LOF.
Alle peen, anders dan jonge bospeen, dient als gebroken peen te worden aangevoerd. Gebroken peen moet volgroeid zijn, terwijl er geen gebarsten, vertakte of houterige exemplaren in mogen voorkomen.
Voor sorteering I komt alleen in aanmerking "Amsterdamsche bak" en "Nantes", welke steeds schoongewasschen ter veiling moeten worden aangevoerd.
Kleine peen van andere soorten, mits gezond, niet gebarsten of vertakt, moet ongewasschen maar ontdaan van zand en grond als stekpeen worden geveild tegen een prijs van f. 2.50 per 100 kg.
Afgekeurde peen, mits vrij van grond en vuil, moet worden geveild tegen een prijs van maximaal f. 1.50 per 100 kg.

GELE PEEN zonder LOF : zie circulaire No. 472/'42 dd. 16 October 1942. * Economische controle: Het document illustreert de verregaande overheidsbemoeienis in de agrarische sector tijdens de bezetting. Er is sprake van prijsbeheersing (maximumprijzen), quota (60% witte kool voor de industrie) en strikte leveringsplichten (zure appelen "moeten" aan de industrie worden geleverd).
* Centralisatie: De regie ligt bij centrale organen zoals de "afdeeling Conserveering" en specifieke "fabrikantleiders". Dit wijst op een strakke hiërarchische structuur om de voedselstroom te beheersen.
* Kwaliteit en Sortering: Ondanks de oorlogstijd en mogelijke tekorten, wordt er strikt vastgehouden aan kwaliteitsstandaarden (zoals de "Amsterdamsche bak" en "Nantes" rassen bij peen) en presentatievoorschriften (bijvoorbeeld het verbod op het aanvoeren van gepelde bloemkool).
* Exportprioriteit: De openingszin is veelzeggend: producten die in Nederland niet de gewenste prijs opbrengen, moeten worden geëxporteerd. In de context van 1942 betekende dit vrijwel uitsluitend export naar nazi-Duitsland ten behoeve van de Duitse oorlogseconomie. Deze circulaire maakt deel uit van het uitgebreide systeem van de "Rijksbureau's", die tijdens de Duitse bezetting belast waren met de regulering van de Nederlandse economie. Door de schaarste die ontstond door de oorlog en de grootschalige uitvoer van goederen naar Duitsland, werd nagenoeg de gehele productieketen van voedsel onder staatscontrole geplaatst.

De genoemde namen, zoals de firma Van Olffen uit Rotterdam en J.M. Valstar uit Naaldwijk, waren bekende spelers in de groente- en fruithandel die door de bezetter werden ingeschakeld (of gedwongen) om als tussenpersoon of controleur te fungeren. Het jaar 1942 markeert een periode waarin de tekorten nijpender werden en de regels voor de boeren en veilingen steeds dwingender werden om de "zwarte handel" te bestrijden en de officiële distributiepaden te waarborgen.