Pagina uit een officiële circulair (prijscourant).
Origineel
Pagina uit een officiële circulair (prijscourant). 18 december 1942. -2- Circ.No.574/'42 dd. 18 Dec.1942.
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80 % van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs. De maximumprijs voor het afwijkende product is niet van toepassing op de producten bloemkool, witte uien, [vlek] en appelen ., daar hiervoor "B" kwaliteiten zijn vastgesteld.
BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN.
Voor de volgende producten gelden de daarbij vermelde maximumprijzen voor het binnenland.
| Product | Specificatie | Eenheid | GOED | AFWIJKEND |
|---|---|---|---|---|
| CHINEESCHE KOOL | per 100 kg. | f. 3.20 | f. 2.60 | |
| SAVOYE KOOL | (groen) | " 100 " | " 6.— | " 4.80 |
| SPRUITKOOL | (geschoond) | " 100 " | " 27.50 | " 22.— |
| BOERENKOOL | " 100 " | " 5.— | " 4.— | |
| PEEN zonder LOF (roode) | Sort.I v.20-50 gr. gewasschen | " 100 " | " 8.50 | " 6.80 |
| JONGE BOSPEEN | (minstens 25 st. per bos) | " 100 bos" | " 8.50 | " 6.80 |
| KROTEN | I tot ½ kg.p.st." | 100 kg." | " 5.— | " 4.— |
| II v.½-1 " " " " | 100 " " | " 3.50 | " 2.80 | |
| III " 1-1½" " " " | 100 " " | " 2.90 | " 2.30 | |
| GEKOOKTE KROTEN | 3 stuks of meer dan 3 stuks per kg." | 100 " | f. 11.40 | |
| minder dan 3 st. per kg, | " 100 " | " 9.30 | ||
| PREI | tot 10 mm. $\emptyset$ | " 100 " | " 5.30 | " 4.20 |
| KNOLSELDERIJ zonder lof | v. 4-6 cm. $\emptyset$ | " 100 " | " 7.50 | " 6.— |
| GLASSLA | (snij-) | " 100 " | " 20.— | " 16.— |
| POSTELEIN | (glas) | " 100 " | " 27.— | " 21.60 |
| ANDIJVIE | (glas) | " 100 " | " 16.— | " 12.80 |
| (natuur) | " 100 " | " 7.— | " 5.60 | |
| SPINAZIE | blad (glas) | " 100 " | " 22.— | " 17.60 |
| (natuur) | " 100 " | " 12.— | " 9.60 | |
| BLOEMKOOL | Sort. IA. boven 25 cm. over den kop gemeten | 100 st." | " 21.— | " 16.80 |
| Sort. III v.10-16 cm. over den kop gemeten | ||||
| kwal. B. | 100 " " | - | " 6.80 | |
| TOMATEN | Jonge kas I,II,III,IV | 100 kg." | " 45.— | " 36.— |
| " " (bonken) | " 100. " | " 30.— | " 24.— | |
| ROODE UIEN | " 100 " | " 8.— | " 6.40 | |
| WITLOF | " 100 " | " 25.— | " 20.— | |
| RAMENAS | " 100 " | " 8.70 | " 7.— | |
| SJALOTTEN | " 100 " | " 10.50 | " 8.40 | |
| HERFSTKNOLLEN | (gewasschen) | " 100 " | " 2.80 | " 2.20 |
| (ongewasschen) | " 100 " | " 2.20 | " 1.80 | |
| RADIJS | (glas) | " 100 bs." | " 5.— | " 4.— |
| PASTINAKEN | (industrie) | " 100 kg. | " 4.50 | |
| DRUIVEN : | Groep I: Gros Colman, Golden Champion, Muscaat, West Frisia, Leopold, | " 100 " | " 90.— | " 72.— |
| Groep II: Frankenthaler | 100 " | " 85.— | " 68.— | |
| " III: overige srt. | 100 " | " 75.— | " 60.— |
De lijst is zeer gedetailleerd en maakt onderscheid naar teeltwijze (bijv. "glas" versus "natuur" voor andijvie en spinazie), grootte (bijv. diameter bij prei en knolselderij) en verwerkingsgraad (bijv. gewassen versus ongewassen herfstknollen). De prijzen worden genoteerd in guldens (f.) per 100 eenheden (meestal kilogram, maar ook stuks of bossen).
Opvallend is de vermelding van "industrie" bij pastinaken en de specifieke rassenindeling bij druiven, wat wijst op een strak gereguleerde distributieketen waarbij elk kwaliteitskenmerk invloed had op de legale verkoopprijs. Het document dateert van december 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een schaarste-economie. Om inflatie en woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan, voerde de bezetter (via het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening) een strikt systeem van prijsbeheersing en distributie in.
Dergelijke circulaires waren essentieel voor handelaren, veilingen en winkeliers om te weten wat de wettelijk vastgestelde prijzen waren. Het niet naleven van deze maximumprijzen werd streng gestraft door de Prijsbeheersingsdienst. De lijst geeft een goed beeld van het toenmalige voedselpakket en de economische druk waaronder de voedselvoorziening stond; zelfs basisproducten zoals kroten (bieten) en boerenkool waren tot op de cent nauwkeurig gereguleerd.