16 oktober 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

No 105/100/10 M. 1942 17/10 [stempel]

AAN DE VEILINGEN.

[Handgeschreven aantekening:] Gezien door den ... buyen

AFDEELING: AFZET.
Dict. W.J.S. Typ. BT.
No. 470/'42
Toestel 47

's-GRAVENHAGE, 16 October 1942

In vervolg op onze aan U gezonden circulaire No. 596/'41 d.d. 10 December 1941 deelen wij U mede, dat het bij tuchtbeschikking van de Inspectie voor de Prijsbeheersching te 's-Gravenhage en Arnhem aan de navolgende kleinhandelaren in het achter den naam vermelde tijdvak zal zijn verboden het beroep van koopman in groenten en/of fruit in den ruimsten zin des woords uit te oefenen:

~~Pieter van Balen, Raamstraat 25, Den Haag. 15-10-'42 tot 15- 1-'43~~ [doorgetreept]
~~Hubertus Antonius van der Mey, Molenlaan 4, Voorschoten, 1- 7-'42 tot 1- 7-'43~~ [doorgetreept]
~~Everhardus Johannes Müller, Theresiastr. 164, Den-Haag. 26-10-'42 tot 9-11-'42~~ [doorgetreept]
Klaas Bolleman, Deventerstraat 107, Zwolle. 19-10-'42 tot 19-12-'42
Jacob Buter, Diezerstr. 117, Zwolle. 19-10-'42 tot 19-12-'42
Theodorus Gerhardus Harmsen, Mariastr. 31, Velp, (Gem. Rheden). 1-11-'42 tot 1- 2-'43

De Inspectie voor de Prijsbeheersching te Amsterdam heeft aan de navolgende grossiers verboden gedurende zes maanden (van 19-10-'42 tot 19-4-'43) het bedrijf van grossier uit te oefenen:

Jan van Es, Celsiusstraat 26hs., Amsterdam.
Jacob de Haas, Bakkenessegracht 105, Haarlem.
Febe Kroes, Akerdijk 148, Haarlemmermeer.
Hendrikus Kuil, Alkmaarscheweg 362, Beverwijk.
Michael Matthaei, 1ste Hugo de Grootstraat 16$^1$, Amsterdam.
Pieter van Saane, Sanderijnstraat 7, Amsterdam.
Cornelis Dikstaal, Orteliuskade 73$^{2h}$, Amsterdam.
Jan Jacob Griffioen, Bilderdijkkade 31$^{II}$, Amsterdam.
(deze uitsluiting betreft niet de toewijzingen, die Griffioen als Treuhänder van een aantal Joodsche zaken ontvangt, zie circ. no. 238/'42 d.d. 5 Juni 1942).

Hetzelfde verbod geldt gedurende een jaar (van 19-10-'42 tot 19-10-'43) voor de grossiers:

Cornelis Bras, Dorpsstraat A. 67, Noord-Scharwoude.
Hendrik Bras, Papiermolenstraat 4, Alkmaar.
Leonardus Antonius Stabli, Sloterweg 5, Badhoevedorp.
Johannes van der Zel, Orteliusstraat 178$^{hs}$, Amsterdam.

De Inspectie te Arnhem heeft aan:
Ale de Haan, Kerkpad 10, Oosterbeek (Gem. Renkum), voor onbepaalden tijd verboden als grossier in groenten en fruit werkzaam te zijn, de Inspectie te Leeuwarden aan: Tamme Sypkes, De Grint 105, Emmen van 19-10-1942 tot 1-1-1943 op eenigerlei wijze handel te drijven in groenten en fruit.

Onder verwijzing naar onze circulaire No. 467/'42 van 9 dezer deelen wij U mede, dat de uitsluiting van J.F. Spiering alleen geldt voor J.F. Spiering Jr., geb. 3 December 1917.

Wij verzoeken U, voorzoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen als bedoeld in circ. no. 596/'41.

De door het Dagelijksch Bestuur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale op 5 Juni uitgesproken schorsing van B. van Westen te Blokker, kleinhandelaar in groenten en fruit, is opgeheven. De veilingen mogen hem dus weer normaal producten toewijzen.

NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:

[Handtekening 1] [Handtekening 2: Vader]

Rb.V.V.O.
[Linksonder stempel:] (A) 19026 - '41 - K 983 * Doel van het document: Het document dient als een officiële 'zwarte lijst' die naar veilingen werd gestuurd om handelaren te weren die door de Inspectie voor de Prijsbeheersching waren gesanctioneerd.
* Juridische grondslag: De sancties zijn "tuchtbeschikkingen", vermoedelijk opgelegd wegens overtredingen van prijsvoorschriften (zoals woekerwinsten of handel op de zwarte markt).
* Administratieve wijzigingen: De doorhalingen van namen bovenaan de lijst wijzen op latere wijzigingen of herzieningen van de straffen, wat gebruikelijk was in de dynamische bureaucratie van de bezettingstijd.
* Opvallend detail: De specifieke vermelding van Jan Jacob Griffioen als "Treuhänder van een aantal Joodsche zaken". Dit is een direct bewijs van de 'arisering' van de economie, waarbij Joodse ondernemers hun bedrijf moesten afstaan aan een door de bezetter aangestelde beheerder (Treuhänder). Dit document stamt uit de Tweede Wereldoorlog (oktober 1942). Tijdens de Duitse bezetting stond de Nederlandse economie onder strikte controle. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een distributieorgaan dat toezag op de voedselvoorziening.

De Inspectie voor de Prijsbeheersching was cruciaal voor het handhaven van de vastgestelde prijzen om inflatie en de zwarte markt tegen te gaan, hoewel veel goederen uiteindelijk toch naar Duitsland werden afgevoerd.

Het document illustreert de verregaande controle over het dagelijks leven: wie niet volgens de regels van de bezetter of diens organen handelde, werd direct uitgesloten van economisch verkeer. De expliciete uitzondering voor "Joodsche zaken" onder beheer van een Treuhänder laat zien hoe de bezetter de diefstal van Joods bezit verweefde met de reguliere economische administratie.