Dienstbrief / Circulaire van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (Afdeling Afzet). De gezamenlijke veilingen ("AAN DE VEILINGEN"). [Briefhoofd]
NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
L. Copes v. Cattenburch 62
's-Gravenhage
Afd.: Afzet
Dict.: WJS. - Typ.: AK. -
No. 467/'42
Toestel 47

[Adressering en Datum]
AAN DE VEILINGEN
's-Gravenhage, 9 October 1942.

[Inhoud]
Mijne Heeren,

In vervolg op onze aan U gezonden circulaire No. 596/'41 d.d. 10 December 1941 deelen wij U mede, dat het bij tuchtbeschikking van de Inspectie voor de Prijsbeheersching te 's-Gravenhage aan de grossiers Hartog Opdenberg, Krayenhoffstraat 45 en Jacob Hakker, Raamstraat 25 van 15-10-'42 tot 15-10-'43 zal zijn verboden het beroep van koopman in fruit in den ruimsten zin des woords uit te oefenen.

De Inspectie te Amsterdam heeft J.F. Spiering, Vlietskant 53 te Leerdam verboden om van 19-10-'42 tot 19-4-'43 en Cornelis Scheltus, Vechtstraat 11^I, Amsterdam-Z om van 19-10-'42 tot 19-10-'43 als kleinhandelaar, grossier of commissionnair in aardappelen, groenten en fruit op te treden.

Wij verzoeken U, voorzoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen als bedoeld in bovengenoemde circulaire.

Hoogachtend,
NEDERL. GROENTEN- EN FRUITCENTRALE :
[Handtekening/Paraaf]

[Aantekeningen en stempels]
* Paars stempel: № 105/100/9 M. 1942 [met handgeschreven datum 10/10]
* Getypt onder stempel: Rb.V.V.O.
* Handgeschreven (zwart, midden): Dr. / Spiering is / een grossier / der C.M. / Is geen tuchtbeschikking van P.
* Handgeschreven (zwart, rechts): Moeten punten / niet op Brouwer / over? / [Paraaf]
* Handgeschreven (rood, links): [Diverse namen en data, o.a. "Opdenberg", "Hakker"]
* Handgeschreven (rood, rechtsonder): [Moeilijk leesbaar, mogelijk instructie voor registratie]

--- * Doel van de brief: Het informeren van veilingen over beroepsverboden die zijn opgelegd aan specifieke handelaren. De veilingen moeten ervoor zorgen dat zij geen zaken meer doen met deze personen gedurende de genoemde periodes.
* Juridische basis: De verboden zijn opgelegd door de "Inspectie voor de Prijsbeheersching" middels "tuchtbeschikkingen". Dit wijst op overtredingen van de prijsvoorschriften (bijvoorbeeld zwarte handel of prijsopdrijving).
* Genoemde personen:
1. Hartog Opdenberg (Den Haag): 1 jaar verbod.
2. Jacob Hakker (Den Haag): 1 jaar verbod.
3. J.F. Spiering (Leerdam): 6 maanden verbod.
4. Cornelis Scheltus (Amsterdam): 1 jaar verbod.
* Administratief proces: De handgeschreven noten wijzen op interne controle. Men merkt op dat Spiering een grossier is bij de "C.M." (Centrale Markten) en dat er mogelijk een onduidelijkheid is over de registratie van zijn tuchtbeschikking bij afdeling "P" (Prijsbeheersching).

--- * Tweede Wereldoorlog: Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" (NGFC) was een door de bezetter gecontroleerd orgaan binnen de voedselvoorziening.
* Economische controle: Tijdens de oorlog was er sprake van een geleide economie met strikte distributie- en prijsregels. De Inspectie voor de Prijsbeheersching trad hard op tegen handelaren die zich niet aan de vastgestelde prijzen hielden om inflatie en de zwarte markt in toom te houden.
* Slachtoffers: Het document krijgt een wrange lading wanneer men de namen Hartog Opdenberg en Jacob Hakker historisch onderzoekt. Beiden waren Joodse handelaren uit Den Haag. Uit bronnen zoals het Joods Monument blijkt dat Hartog Opdenberg kort na het ingaan van dit beroepsverbod is gedeporteerd en in 1943 in Sobibor is vermoord. De economische uitsluiting van Joodse ondernemers was in deze fase van de oorlog een voorbode van de fysieke vernietiging.
* Afkorting Rb.V.V.O.: Waarschijnlijk een verwijzing naar de Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. J.F. Spiering L. Copes Rijksbureau