J.F. Spiering

Proces-verbaal (type-exemplaar op doorslagpapier).

Dit document is een ambtelijk proces-verbaal waarin de aanhouding van een verdachte wegens kruimeldiefstal wordt vastgelegd. De taal is formeel-juridisch, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van de "n"-uitgang bij naamvallen, zoals "den fruit-grossier"). Opvallend is de gedetailleerdheid van de rapportage voor een relatief klein vergrijp (de diefstal van twee mandarijnen). Dit getuigt van de strikte handhaving op de in 1934 geopende Centrale Markt in Amsterdam-West. De verdachte, een werkloze slager die probeert bij te verdienen als reclamebordenschilder, voert als verdediging aan dat hij de vruchten direct wilde consumeren ("om ze zelf dadelyk op te eten"), wat wijst op mogelijke armoede of directe behoefte, een veelvoorkomend motief in de crisisjaren van de jaren '30.

Officiële ambtelijke correspondentie (brief).

* **Inhoud:** Het document betreft het toesturen van een huurcontract in tweevoud (in duplo) voor een pakhuisruimte (sectie E 24) op de Centrale Markt. De huurder is een zekere J.F. Spiering. * **Procedure:** De brief vraagt de wethouder om ervoor te zorgen dat de burgemeester het contract ondertekent. Na ondertekening moet het document worden teruggestuurd zodat de afzender de formele registratie kan voltooien. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel en hoffelijk, kenmerkend voor de vooroorlogse ambtelijke stijl ("heb ik de eer", "ik moge U beleefd verzoeken"). * **Administratieve aanduidingen:** "HG." staat mogelijk voor de betreffende gemeentelijke dienst (zoals Handelsinrichtingen en Gezondheidsdienst, vaak betrokken bij de Centrale Markt). Het nummer "64/40/1 M." is een archief- of dossierkenmerk.

Dienstbrief / Administratieve correspondentie.

* **Inhoud:** De brief betreft de administratieve afhandeling van een huurcontract voor een pakhuis (sectie E 24) op de Centrale Markt. Het contract is opgesteld ten name van een zekere J.F. Spiering. * **Procedure:** De directeur verzoekt de wethouder om de handtekening van de burgemeester op de documenten te verkrijgen. Nadat de burgemeester heeft getekend, moeten de stukken terug naar de afzender voor de formele registratie. * **Stijl:** De brief is geschreven in de formele ambtelijke stijl van de vroege 20e eeuw, gebruikmakend van beleefdheidsvormen zoals "heb ik de eer U" en "Ik moge U beleefd verzoeken". De spelling is de vooroorlogse spelling (bijv. "onderteekening", "retourneeren").

Dienstbrief (officiële correspondentie).

* **Vorm:** Een zakelijke, getypte brief op officieel briefpapier. De brief bevat een handgeschreven aantekening bovenaan die de verzenddatum bevestigt. * **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief bij een huurcontract voor een pakhuisruimte op het terrein van de Centrale Markt. De directeur wijst de huurder expliciet op twee belangrijke plichten: 1. **Onderhoud:** Kleine herstellingen (conform het toenmalige art. 1619 BW) zijn voor rekening van de huurder. 2. **Beperking op reclame:** Er mogen geen borden of advertenties geplaatst worden zonder voorafgaande toestemming van de directie. * **Stijl en Spelling:** Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("ik heb de eer U... te doen toekomen"). De spelling vertoont kenmerken van de vroege 20e eeuw, zoals de 'ij' die als 'y' wordt getypt (*bylage, zyn, myn, schriftelyke*) en de verouderde uitgangen (*reparatiën, pakhuisafdeeling*).

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt J.F. Spiering, een fruithandelaar uit Leerdam, om de ontbinding van een huurovereenkomst voor een pakhuis (geïdentificeerd als Pier C-24) op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De reden voor dit verzoek is van persoonlijke aard, maar direct gekoppeld aan de geopolitieke situatie van dat moment: zijn zoon, voor wie het pakhuis waarschijnlijk gehuurd was of die de dagelijkse leiding had, is opgeroepen voor militaire dienst. De toon van de brief is formeel en beleefd, conform de zakelijke etiquette van die tijd.

Handgeschreven brief (inkt op gelinieerd papier).

Het document is een formeel verzoekschrift van een groep groothandelaren uit de regio Leerdam. Zij vragen de directeur van de Amsterdamse Centrale Markt om bemiddeling bij het verkrijgen van een rijvergunning. De kernargumenten van de brief zijn: 1. **Logistieke noodzaak:** Vanwege de vroege uren van de markt en de afstand vanuit Leerdam en Koenen is regulier vervoer (zoals de trein) niet toereikend om op tijd aanwezig te zijn. 2. **Efficiëntie en Besparing:** Door gezamenlijk in één "luxe auto" (personenauto) te reizen, wordt er aanzienlijk bespaard op brandstof. De toon is uiterst respectvol en volgt de toenmalige etiquette voor correspondentie met academisch geschoolde functionarissen ("Weledel Zeergeleerde Heer", "UEd.").

Getypte brief (doorslag/copie) op grijs-blauw papier.

* **Administratieve aard:** Dit is een kort begeleidend schrijven voor het nasturen van bijlagen (twee verklaringen). De brief verwijst expliciet naar een eerdere correspondentie van vier dagen daarvoor (25 september 1942). * **Verwerking:** De handgeschreven notitie "Verzonden" en de datum "30/9" duiden op een efficiënte kantooradministratie waarbij de verzending de dag na het opstellen is vastgelegd. * **Identificatie:** Het onderwerp betreft ene 'J.F. Spiering Jr.'. Verklaringen in deze periode konden betrekking hebben op uiteenlopende zaken zoals vrijstellingen van de Arbeitseinsatz, vergunningen voor transport of bewijzen van aanstelling binnen een vitale sector. * **Fysieke staat:** Het document vertoont perforatiegaatjes aan de linkerzijde, wat duidt op archivering in een ordner of dossier.

Handgeschreven begeleidend schrijven / archiefmemo.

* **Inhoud:** Het document dient als geleidebrief voor twee bijgevoegde verklaringen betreffende een persoon genaamd J.F. Spiering Jr. Het is een formele aanvulling op een eerder verzonden brief van diezelfde dag. * **Afkortingen:** * *N.G.F. centr.*: Verwijst vermoedelijk naar de centrale afdeling van een organisatie (mogelijk het Nederlandsch Gezins-Fonds of een vergelijkbare instantie). * *t.b.v.*: ten behoeve van. * *d.d.*: de dato (gedateerd op). * *no.*: nummer (verwijzend naar het dossier- of kenmerknummer). * **Administratieve sporen:** De opeenvolgende nummers `26/59/2` (in de tekst) en `26/59/3` (onderaan toegevoegd) duiden op een systematische archivering waarbij dit blaadje het volgende stuk in het dossier vormt.

Rapport / Ambtelijk advies.

Dit rapport betreft de screening van een aanvraag voor een groothandelsvergunning tijdens de Duitse bezetting. De aanvrager, J.F. Spiering Jr., wenst een deel van het bedrijf van zijn vader over te nemen. Hoewel de controleur in eerste instantie geen bezwaar ziet in de bedrijfsmatige opzet (de overdracht van toewijzingen en klanten), komt er een cruciaal bezwaarpunt naar voren in de tweede alinea. Spiering Jr. is namelijk recentelijk (augustus 1942) beboet voor "prijsopdrijving" bij de verkoop van sperziebonen voor eigen rekening. Dit wijst op handel buiten de officiële kanalen of boven de vastgestelde maximumprijzen (zwarte handel). Als gevolg hiervan is hem door de Inspecteur voor de Prijzen een beroepsverbod opgelegd voor de duur van zes maanden en is hem de toegang tot de Centrale Markt ontzegd. Dit feit werpt een negatief licht op de betrouwbaarheid van de aanvrager binnen het strak gereguleerde distributiesysteem van de bezettingstijd.

Dienstbrief / Circulaire van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale.

* **Doel van de brief:** Het informeren van veilingen over beroepsverboden die zijn opgelegd aan specifieke handelaren. De veilingen moeten ervoor zorgen dat zij geen zaken meer doen met deze personen gedurende de genoemde periodes. * **Juridische basis:** De verboden zijn opgelegd door de "Inspectie voor de Prijsbeheersching" middels "tuchtbeschikkingen". Dit wijst op overtredingen van de prijsvoorschriften (bijvoorbeeld zwarte handel of prijsopdrijving). * **Genoemde personen:** 1. **Hartog Opdenberg** (Den Haag): 1 jaar verbod. 2. **Jacob Hakker** (Den Haag): 1 jaar verbod. 3. **J.F. Spiering** (Leerdam): 6 maanden verbod. 4. **Cornelis Scheltus** (Amsterdam): 1 jaar verbod. * **Administratief proces:** De handgeschreven noten wijzen op interne controle. Men merkt op dat Spiering een grossier is bij de "C.M." (Centrale Markten) en dat er mogelijk een onduidelijkheid is over de registratie van zijn tuchtbeschikking bij afdeling "P" (Prijsbeheersching). ---

Getypte lijst/register van transporteurs en handelaren.

Dit document betreft een administratieve lijst van transportcapaciteit voor de aanvoer van (waarschijnlijk) groenten en fruit naar een centraal punt, mogelijk de Centrale Markthal in Amsterdam (gezien de vermelding van "Hal 19" en adressen in de regio). De lijst is verdeeld in drie categorieën: 1. **Beurtschippers:** Transport over water vanuit de regio Uithoorn en Mijdrecht. 2. **Grossiers:** Handelaren die met eigen vrachtwagens producten uit de provincie halen. 3. **Expediteurs:** Professionele transportbedrijven die vaste diensten onderhouden. Opvallend zijn de spelfouten in de brandstofkolom ("trufgasgen.", "tufgasgen.") en de doorhaling bij de kolomkop van het laadvermogen. De "Prov.No." verwijst naar het oude Nederlandse systeem van provinciale kentekens (bijv. G voor Noord-Holland, H voor Zuid-Holland). ---

Handgeschreven overzicht op een gedeeltelijk voorbedrukt formulier (keerzijde van een lotingsformulier).

* **Contextuele datering:** Het document vermeldt brandstoffen als turfgas, houtgas en anthracietgas (gebruikt in gasgeneratoren). Dit wijst onmiskenbaar op de periode van de Duitse bezetting (1940-1945), toen reguliere brandstoffen als benzine uiterst schaars waren. * **Geografie:** De genoemde locaties (Rijnsburg, Amsterdam, Badhoevedorp, Beverwijk, Leiden) concentreren zich rond de Bollenstreek en de regio Amsterdam. Dit duidt op een logistiek overzicht van de aanvoer naar de Amsterdamse Centrale Markt. * **Kentekens:** De vermelde nummers (H voor Zuid-Holland, G voor Noord-Holland) zijn provinciale kentekens, die tot 1951 in gebruik waren. * **Logistiek:** De aantekeningen maken duidelijk dat de voedselvoorziening afhankelijk was van zowel gemotoriseerd vervoer (vrachtwagens met generatoren) als vervoer over water. De opmerking over de "vorstperiode" laat zien dat bij dichtgevroren waterwegen de aanvoer werd voortgezet met kleinschalig handvervoer (handkarren, bakfietsen).

Begeleidende brief bij een tuchtbeschikking.

Dit document is een formele geleidebrief van de "Inspectie voor de Prijsbeheersching" uit Amsterdam, gedateerd 31 oktober 1942. De inspectie stuurt op telefonisch verzoek een kopie van een "tuchtbeschikking" (een disciplinaire straf of maatregel) door aan de directie van de Centrale Markt in Amsterdam. De maatregel is gericht tegen een zeker persoon genaamd J.F. Spiering, woonachtig te Leerdam. De brief bevat diverse administratieve kenmerken zoals dossiernummers, een referentiestempel met jaartal en een handgeschreven paraaf/aantekening in rood. Het gebruik van tuchtrecht wijst op een overtreding van de destijds geldende prijsvoorschriften.

# TRANSCRIPTIE **[Getypte tekst]** R A P P O R T. J.F. Spiering Jr, oud 25 jaar en wonende Vlietskant 53 te Leerdam, verzoekt om een erkenning als groothandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart van 1928 tot heden in de betrokken groothandel werkzaam te zijn als personeel bij zijn vader, grossier F.J. Spiering Sr, die sedert de opening van de Centrale Markt in de Hal een plaats bezet. Als pe...

# TRANSCRIPTIE 7 N. G. F. centr. ------------------- In bijlage dezes doe ik U toeko- men twee verklaringen, t.b.v. J. F. Spiering Jr., behorende bij mijn brief d.d. 25/9 42 no. 26/59/2 m. 1942. JS [geparafeerd] 26/59/3 [in rood onderaan]

# TRANSCRIPTIE **COMMISSIE VAN ADVIES** INZAKE HET VERLEENEN VAN VERGUNNINGEN KRACHTENS HET BEDRIJFSVERGUNNINGENBESLUIT 1941 EN HET BESLUIT ALGEMEEN VESTIGINGSVERBOD KLEINBEDRIJF 1941 OP HET GEBIED VAN DEN **TUINBOUW** Dossier no. 698 B. Dict.: MW.l. Typ.: ER. 'S-GRAVENHAGE, 14 November 194.2. Secretariaat: ~~Lange Voorhout 11~~ • Telefoon ~~180101 x Telefoon interlocal letters WWW~~ Riouwstraa...

# TRANSCRIPTIE Inspectie voor de Prijsbeheersching Ressort Amsterdam \--- AMSTERDAM Z., 31 October 1942. EMMASTRAAT 35, TELEFOON 21433, POSTGIRO 408874 No. 11385 Dict.: B/AB. Dossier no. 21612/7 Betreft: J.F. Spiering Bijlagen: -1- [Stempel in blauw/paars:] N^o 77/2/78 M. 1942 3/11 [Kader rechtsboven:] Gelieve in Uw antwoord : nummer, datum en dossiernummer volledig te vermelden. [Handgeschr...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Tuchtbeschikking (administratiefrechtelijke sanctie). * **Referentienummers:** Gerechtelijk schrijven No. 10730; Dossier No. 21612/17. * **Datum van document:** Omstreeks september 1942 (gebaseerd op de datum van verhoor: 10 september 1942). * **Betrokkene:** Johan Frederik Spiering (geboren te Leerdam, 3 december 1917), groentengrossier. * **Instant...