5 Juli 1939 [Briefhoofd met wapen van Amsterdam]
MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.

TELEFOONNUMMER 85151
No. 26/32/1 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

AMSTERDAM (W.) 5 Juli 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer J.J.Vermeulen,
p/a Jansen,
Pieter Nieuwlandstraat 84 I,
Amsterdam-Oost.
Wijk 18.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in ge-

breke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw
plaats op de markt Dapperstraat
te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog ~~voor~~ vóór 9 Juli
a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.
Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in
gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel
11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 10 Juli
a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.
Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw
verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet;
in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk
myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden
voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

                                De Directeur, Dit document betreft een officiële waarschuwing (sommatie) van de gemeentelijke dienst Marktwezen te Amsterdam aan een marktkoopman. De kern van de zaak is een betalingsachterstand van het 'marktgeld' (staangeld) voor een vaste plek op de Dappermarkt in Amsterdam-Oost.

• Juridische grondslag: Er wordt verwezen naar artikel 11 van het 'Reglement op de Markten', op basis waarvan de standplaats onherroepelijk ingetrokken kan worden bij wanbetaling.
• Termijn: De geadresseerde krijgt slechts enkele dagen (van 5 tot 9 juli) om de schuld te vereffenen.
• Taalgebruik: Het document hanteert een formele, ambtelijke toon. Typerend voor de tijd is de spelling waarbij de 'y' wordt gebruikt in plaats van 'ij' (hierby, wys, blyft, onherroepelyk, byvoorbeeld, onmiddellyk, myn). Dit kwam vaker voor in getypte correspondentie uit deze periode.
• Uitzonderingsclausule: De brief biedt een opening voor coulance indien er sprake is van armoede ("steun geniet") of ziekte, mits dit direct gemeld wordt. De brief is opgesteld in juli 1939, slechts twee maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De economische nasleep van de crisis van de jaren '30 is nog voelbaar, wat blijkt uit de expliciete vermelding van 'steun' (werklozensteun) als geldige reden voor betalingsproblemen.

De Dapperstraatmarkt was destijds, net als nu, een vitale volksmarkt in Amsterdam-Oost. De administratie van het Marktwezen was gevestigd aan de Jan van Galenstraat, nabij de Centrale Markthallen. Dergelijke brieven geven een scherp beeld van de dagelijkse overlevingsstrijd van kleine zelfstandigen en de bureaucratische striktheid van het Amsterdamse stadsbestuur in het interbellum. J.J. Vermeulen Gemeente Amsterdam Marktwezen