Getypt afschrift van een brief/verzoekschrift. 25 juli 1939. J.A. Wagemakers (wonende aan de 2e v. Swindenstraat 102 III, Amsterdam-Oost). Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. No. 26/38/1 M. 1939 AFSCHRIFT.

No. 110/16 L.M. 1939
Amsterdam, 25 Juli 1939.

Aan Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Edelachtbare Heeren,

  Met deze richt ik tot U het verzoek om een bakvergunning voor

het bakken van Petate Fritus op de Dappermarkt en ik hoop, dat U mijn
verzoek inwilligt, daar ik anders gedoemt ben mij aan bedelarij schuldig
te maken.
Omdat ik nog niet lang genoeg inwoonder ben wordt ik van onder-
steuning uitgesloten.
Hopende, dat U mij en mijn gezin met zes kinderen van algehele
ondergang wilt behoeden teeken ik hoogachtend.
w.g. J.A. Wagemakers,
2e v. Swindenstraat 102 III
Amsterdam-Oost. * Kernboodschap: J.A. Wagemakers verzoekt het stadsbestuur om een vergunning om frites ("Petate Fritus") te mogen bakken op de Dappermarkt in Amsterdam-Oost.
* Argumentatie: De afzender bevindt zich in een desperate financiële situatie. Hij heeft een groot gezin (zes kinderen) en heeft geen recht op maatschappelijke ondersteuning (de 'steun') omdat hij nog niet lang genoeg in de gemeente Amsterdam woont. Hij stelt dat hij zonder deze vergunning genoodzaakt zal zijn te gaan bedelen.
* Toon: De brief is geschreven in een formele, eerbiedige, maar uiterst dringende toon. Het is een smeekbede voor economische zelfredzaamheid.
* Taalgebruik: Het document bevat de destijds gebruikelijke spelling ("Heeren", "teeken"). Opvallend is de spelling "Petate Fritus" en de spelfout "gedoemt" (met een -t). De afkorting "w.g." onderaan staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een getypeerd afschrift is van een origineel handgeschreven of ondertekend document. * Historische periode: Juli 1939. Dit is vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Nederland verkeert nog in de nasleep van de economische crisis van de jaren '30.
* Sociale zekerheid: In deze periode gold de armenwetgeving waarbij men aan strenge vestigingseisen moest voldoen om aanspraak te kunnen maken op financiële ondersteuning van de gemeente. Wie korter dan een bepaalde periode (vaak enkele jaren) in een stad woonde, werd letterlijk aan zijn lot overgelaten of teruggestuurd naar de vorige gemeente.
* Locatie: De Dappermarkt was (en is) een centrale markt in Amsterdam-Oost. Voor een bewoner van de nabijgelegen Tweede van Swindenstraat was dit de aangewezen plek om een nering te beginnen.
* Maatschappelijke waarde: Dit document biedt een inkijkje in de bittere armoede en de bureaucratische drempels waar grote gezinnen in de jaren '30 mee te maken hadden. Het laat zien hoe een eenvoudige ventvergunning voor frites gezien werd als het enige middel om niet tot de bedelstaf te vervallen. J.A. Wagemakers Gemeente Amsterdam