Ambtelijk advies / handgeschreven notitie. [In de linkermarge, verticaal geschreven:]
Nader advies s.v.p.
in verband met 20/20/2 M d d.
20 juli 1939. 26-8-39 [paraaf]

[Hoofdtekst:]
Op het Dapperplein is aan twee plaatshouders vergunning verleend om visch te bakken. Van deze vergunning wordt door beide plaatshouders geregeld gebruik gemaakt. Direct na de uitgifte dezer vergunningen kwamen er bij den Dienst van het marktwezen klachten van winkeliers. Met veel moeite heb ik toen deze klachten den kop in weten te drukken. Ik vrees echter, dat wanneer thans aan een koopman vergunning zou worden verleend om op het Dapperplein patates-frites te bakken, bedoelde winkeliers opnieuw met klachten zullen komen en het bestaan van de vischbakkers in gevaar zou worden gebracht.
Ik geef dan ook in overweging het verzoek af te wijzen.

Op de Zondagsmarkt is aan Polak toegestaan patates-frites te bakken. Eenzelfde toestemming zal waarschijnlijk worden verleend aan Monterieff.
Ik vind dit voor de Zondagsmarkt ruim voldoende. Meerdere vergunningen zullen aanleiding geven tot zware onderlinge concurrentie met als gevolg ordeverstoring op de markt en klachten van kooplieden inzake belemmering van het uitoefenen van hun bedrijf.
In verband met een en ander stel ik u dan ook voor, ook voor deze markt op het verzoek afwijzend te adviseeren.
(Zie rapporten marktambtenaren)

31.8-39
[handtekening, mogelijk: DeBoer]

[Onderaan in potlood/stempel:]
26/38/2 L. 5/9/39 [paraaf] 2.02. De auteur van dit document, waarschijnlijk een ambtenaar bij de Dienst van het Marktwezen, adviseert negatief over het verlenen van nieuwe vergunningen voor het bakken van patates-frites op de Amsterdamse markten (specifiek het Dapperplein en de Zondagsmarkt).

De belangrijkste argumenten zijn:
1. Concurrentie met bestaande winkeliers: Eerdere vergunningen voor visbakken leidden al tot klachten van omliggende vaste winkeliers. De auteur vreest dat nieuwe vergunningen deze onrust opnieuw aanwakkeren.
2. Bescherming van bestaande marktkooplui: Extra kramen zouden het voortbestaan van de huidige visbakkers kunnen bedreigen.
3. Marktverzadiging: Voor de Zondagsmarkt worden twee fritesbakkers (Polak en Monterieff) als "ruim voldoende" beschouwd.
4. Handhaving van de orde: Te veel concurrentie zou leiden tot "ordeverstoring op de markt", een groot punt van zorg voor marktbeheerders. Dit document dateert van de laatste dag van augustus 1939, exact één dag voordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de Duitse inval in Polen. Het biedt een fascinerend inkijkje in de dagelijkse, bijna banale bureaucratie van het Amsterdamse marktwezen in een tijd van enorme internationale spanning.

De Dappermarkt (op het Dapperplein) was en is een van de drukste markten van Amsterdam. De strijd tussen ambulante handel (marktkooplui) en de gevestigde middenstand (winkeliers in de omliggende straten) is een klassiek thema in de stedelijke geschiedenis. Interessant is de opkomst van "patates-frites" als marktproduct; in deze periode begon de snackcultuur in Nederland vaste voet aan de grond te krijgen, wat hier blijkbaar tot reguleringsproblemen leidde. Marktwezen