Doorslag van een officiële brief (dienstbrief) 30 september 1939 De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen in Amsterdam) Den Heer J. de Hond, Commelinstraat 38 hs, Amsterdam-Oost (Wijk 18) [Handgeschreven rechtsboven:] 2 ex. Gr. de Gaer.

[Links:]
VP/HG.
26/53/2 M.

[Handgeschreven midden:] Verzonden 2/10-39

[Rechts:] 30 September 1939.

[Adresblok:]
den Heer J.de Hond,
Commelinstraat 38 hs,
Amsterdam-Oost.
Wijk 18.

Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 13 September jl. bericht ik U, dat U geen uitstel van betaling van het door U verschuldigde marktgeld kan worden verleend. Indien het marktgeld niet geregeld wordt betaald zal Uw plaats worden ingetrokken, op grond van de desbetreffende bepalingen van het Reglement op de Markten. Wel ben ik bereid U toe te staan Uw marktplaats voorloopig niet te bezetten, mits het verschuldigde marktgeld stipt op tijd wordt betaald.

De Directeur,

--- Deze brief is een zakelijke afwijzing van een verzoek om uitstel van betaling. De heer J. de Hond, een marktkoopman, had op 13 september 1939 verzocht om uitstel voor het verschuldigde marktgeld. De Directeur van de markten wijst dit verzoek resoluut af en dreigt met het intrekken van de marktvergunning (de "plaats") conform het geldende reglement.

Opvallend is de handreiking aan het slot: de koopman krijgt toestemming om zijn standplaats tijdelijk niet te bezetten (niet fysiek aanwezig te zijn), mits hij de verschuldigde gelden wel tijdig blijft doorbetalen. Dit suggereert dat de heer De Hond om een of andere reden niet in staat was zijn handel uit te oefenen, maar zijn plek op de markt wel wilde behouden.

--- Historische context: De brief dateert van 30 september 1939, nog geen maand nadat de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de inval in Polen. Nederland was op dat moment neutraal maar in staat van paraatheid (mobilisatie). De economische onzekerheid nam in deze periode sterk toe.

Sociaal-geografische context: De Commelinstraat ligt in de Amsterdamse Dapperbuurt (Oost), een wijk die van oudsher veel marktkooplieden huisvestte die op de nabijgelegen Dappermarkt stonden. Ten tijde van schrijven woonde in deze buurt een aanzienlijke Joodse populatie, waaronder veel kleine zelfstandigen en marktkooplieden. De naam 'J. de Hond' is een veelvoorkomende naam binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam in die tijd.

Bestuurlijke context: Het document toont de strikte handhaving van gemeentelijke verordeningen. In een tijd van naderende crisis bleven de bureaucratische processen van de gemeente Amsterdam, in dit geval het marktbeheer, onverbiddelijk doorgaan. J. de Hond Gemeente Amsterdam Marktwezen