Administratieve brief met bijgeschreven berekeningen. 20 september 1943. J.M. Soutendijk, Marnixstraat 51 hs, Amsterdam. [Bovenzijde, gestempeld/geschreven in paars en rood]
No. 21/20/1 M. 1943 $^{22}/_{9}$

[Rechtsboven]
Amsterdam 20 Sept 1943
mr. Th. Müller [in potlood, doorgehaald met rode streep]

[Hoofdtekst]
Mijne Heeren
Bij dezen deel ik u mede dat ik het schip
Rientje groot 137 ton 28 Augustus verkocht [onderstreept in rood] heb dus van af
dien datum niet meer aan de brandstoffenmarkt lig

Hoogachtend
J.M. Soutendijk
Marnixstraat 51 hs

[Onderste helft, administratieve verwerking onder rode scheidingslijn]
Rientje 137 ton ligplaats van de brandstoffenmarkt
betaald per kalenderjaar 1943
3 termijnen = ¾ van f 137.- = f 102.75
moet betalen ligg. maandbrief
1/1 - 28/8 '43 8 x 137 x f 0.10 f 109.60

te min betaald bijbetalen 6.85
Kwijtschelding krachtens art. 10 7 ½ %
1 termijn = 34.25 min f 6.85 = f 27.40 [dubbel onderstreept]

[Linksonder]
k 441

[Rechtsonder, in rood]
21/20/2 Het document is een zakelijke correspondentie uit de Tweede Wereldoorlog betreffende de administratie van de binnenvaart. De eigenaar, J.M. Soutendijk, meldt dat hij zijn schip "Rientje" op 28 augustus 1943 heeft verkocht. Hij verzoekt om uitschrijving uit de "brandstoffenmarkt", wat inhield dat hij vanaf die datum niet meer verantwoordelijk was voor de bijbehorende heffingen of liggelden en geen aanspraak meer maakte op brandstoftoewijzingen voor dit schip.

Onder de rode streep heeft een ambtenaar een herberekening gemaakt van de verschuldigde bedragen voor het jaar 1943.
* Er was reeds voor drie kwartalen (3 termijnen) betaald: f 102,75.
* De werkelijke kosten tot aan de verkoopdatum (8 maanden, van januari tot en met augustus) bedroegen f 109,60.
* Dit resulteerde in een tekort ("te min betaald") van f 6,85.
* Echter, er wordt een kwijtschelding toegepast van 7,5% op basis van "art. 10". De uiteindelijke verrekening leidt tot een eindbedrag van f 27,40 (waarschijnlijk een teruggaaf of verrekening van een reeds gereserveerde termijn). Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was brandstof (kolen, olie) schaars en strikt gerantsoeneerd. Schepen moesten geregistreerd staan bij officiële instanties om brandstofbonnen te ontvangen. De "brandstoffenmarkt" in Amsterdam was een centraal punt voor de distributie en administratie hiervan. Accurate registratie van verkoop en eigendomsoverdracht was cruciaal voor de bezetter en de Nederlandse administratie om de distributieketen te beheersen. Het document weerspiegelt de bureaucratische precisie waarmee dergelijke zaken zelfs in oorlogstijd werden afgehandeld, inclusief berekeningen tot op de cent nauwkeurig en verwijzingen naar specifieke wetsartikelen voor kwijtschelding. J.M. Soutendijk