Archief 745
Inventaris 745-402
Pagina 120
Dossier 21
Jaar 1943
Stadsarchief

Officiële bekendmaking / Bericht aan schuiteneigenaren.

Van: De Stadsingenieur en Voorzitter van de Kleine Benzinecommissie, E. v. Heemskerck v. Beest.

Origineel

Officiële bekendmaking / Bericht aan schuiteneigenaren. De Stadsingenieur en Voorzitter van de Kleine Benzinecommissie, E. v. Heemskerck v. Beest. De route Jacob van Lennepkanaal (vanaf de Bilderdijkgracht)-Singelgracht-
Leidschegracht-Prinsengracht tot den Amstel zal, indien noodig, het eerst
worden ,,opgegeven.''

Met nadruk wordt er op gewezen, dat de vermelde vaarwateren slechts zullen
worden opengehouden zoo lang en voor zoover zulks van gemeentewege
mogelijk wordt geacht.
In dit opzicht kan geen enkele concrete toezegging
worden gedaan.

Gedurende de maanden December 1943, Januari, Februari en Maart 1944
zullen kolenschuiten ook in die gedeelten van vorenstaande waterwegen mogen
worden gemeerd, welke niet zijn aangewezen als brandstoffenmarkt. Wanneer
U naar één dezer waterwegen één of meer Uwer schuiten wenscht te ver-
leggen, dient U zich van te voren in verbinding te stellen met den Dienst van het
Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, tel. 85151.

                                      De Stadsingenieur,
                     Voorzitter Kleine Benzinecommissie,
                         E. v. HEEMSKERCK v. BEEST Dit document is een ambtelijke mededeling die de logistieke uitdagingen in Amsterdam tijdens de latere jaren van de Tweede Wereldoorlog illustreert. De kernpunten zijn:
  1. Prioritering van vaarwegen: De gemeente waarschuwt dat specifieke routes (zoals de Prinsengracht en het Jacob van Lennepkanaal) bij extreme weersomstandigheden of schaarste aan middelen als eerste niet meer ijsvrij gehouden of onderhouden zullen worden ("opgegeven").
  2. Noodmaatregelen brandstofvoorziening: Vanwege de cruciale behoefte aan brandstof in de winter, wordt een tijdelijke versoepeling van de ligplaatsvergunningen ingevoerd. Kolenschuiten mogen buiten de reguliere brandstoffenmarkten aanmeren om de distributie in de stad te bespoedigen.
  3. Bureaucratiemodel: Ondanks de oorlogsomstandigheden en de noodzaak tot flexibiliteit, blijft de administratieve controle strikt. Verplaatsingen moeten vooraf worden gemeld bij de Dienst van het Marktwezen. Het document dateert uit de winter van 1943-1944, de voorlaatste winter van de Duitse bezetting van Nederland. Deze periode werd gekenmerkt door een nijpend tekort aan alles, inclusief mankracht en brandstof voor sleepboten en baggermolens.

  4. Brandstofschaarste: De vermelding van de "Kleine Benzinecommissie" benadrukt hoe schaars vloeibare brandstoffen waren; benzine was nagenoeg uitsluitend beschikbaar voor vitale diensten onder streng toezicht.

  5. Kolenvoorziening: Kolen waren de primaire bron voor verwarming. De distributie hiervan via het water was essentieel voor de stad. Een jaar later zou de situatie tijdens de "Hongerwinter" (1944-1945) volledig escaleren, waarbij het transport door bevriezing en brandstofgebrek nagenoeg stil kwam te liggen.
  6. E. v. Heemskerck v. Beest: Jonkheer ir. Evert van Heemskerck van Beest was de toenmalige Amsterdamse stadsingenieur. In zijn dubbelrol beheerde hij zowel de fysieke infrastructuur (vaarwegen) als de schaarse brandstofvoorraden voor de gemeentelijke diensten.
  7. Locatie: Het adres Jan van Galenstraat 14 verwijst naar het terrein van de Centrale Markthallen, op dat moment het logistieke zenuwcentrum voor de voedsel- en brandstofverdeling in Amsterdam.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke mededeling die de logistieke uitdagingen in Amsterdam tijdens de latere jaren van de Tweede Wereldoorlog illustreert. De kernpunten zijn:

  1. Prioritering van vaarwegen: De gemeente waarschuwt dat specifieke routes (zoals de Prinsengracht en het Jacob van Lennepkanaal) bij extreme weersomstandigheden of schaarste aan middelen als eerste niet meer ijsvrij gehouden of onderhouden zullen worden ("opgegeven").
  2. Noodmaatregelen brandstofvoorziening: Vanwege de cruciale behoefte aan brandstof in de winter, wordt een tijdelijke versoepeling van de ligplaatsvergunningen ingevoerd. Kolenschuiten mogen buiten de reguliere brandstoffenmarkten aanmeren om de distributie in de stad te bespoedigen.
  3. Bureaucratiemodel: Ondanks de oorlogsomstandigheden en de noodzaak tot flexibiliteit, blijft de administratieve controle strikt. Verplaatsingen moeten vooraf worden gemeld bij de Dienst van het Marktwezen.

Historische Context

Het document dateert uit de winter van 1943-1944, de voorlaatste winter van de Duitse bezetting van Nederland. Deze periode werd gekenmerkt door een nijpend tekort aan alles, inclusief mankracht en brandstof voor sleepboten en baggermolens.

  • Brandstofschaarste: De vermelding van de "Kleine Benzinecommissie" benadrukt hoe schaars vloeibare brandstoffen waren; benzine was nagenoeg uitsluitend beschikbaar voor vitale diensten onder streng toezicht.
  • Kolenvoorziening: Kolen waren de primaire bron voor verwarming. De distributie hiervan via het water was essentieel voor de stad. Een jaar later zou de situatie tijdens de "Hongerwinter" (1944-1945) volledig escaleren, waarbij het transport door bevriezing en brandstofgebrek nagenoeg stil kwam te liggen.
  • E. v. Heemskerck v. Beest: Jonkheer ir. Evert van Heemskerck van Beest was de toenmalige Amsterdamse stadsingenieur. In zijn dubbelrol beheerde hij zowel de fysieke infrastructuur (vaarwegen) als de schaarse brandstofvoorraden voor de gemeentelijke diensten.
  • Locatie: Het adres Jan van Galenstraat 14 verwijst naar het terrein van de Centrale Markthallen, op dat moment het logistieke zenuwcentrum voor de voedsel- en brandstofverdeling in Amsterdam.

Locaties

Het adres Jan van Galenstraat 14 verwijst naar het terrein van de Centrale Markthallen op dat moment het logistieke zenuwcentrum voor de voedsel- en brandstofverdeling in Amsterdam.