Handgeschreven brief (klacht/getuigenverklaring). 26 januari 1943. No. 27/1/1 M. 1943²⁰ [stempel]
Afroep [?] 16-2-43 / de Heer [onleesbaar] / mp / 535

Amsterdam 26/1 '43.

Mijnheer.
Ondergetekende maakte het volgende mee op de
Vischmarkt aan de ten Katestraat.
Ik stond vanaf half 10 in de rij voor versche visch,
tegen half 12 kwamen er verschillende karren met
visch, er stond een flinke rij en toen ik aan de beurt
was, was het half 1 en lagen er nog 3 groote baarzen
en drie kleine vischjes op de kar, ik dacht stellig
die te krijgen daar het mijn beurt was, maar de
agent van politie zei op mijn vraag voor wie die
visch was, voor de vischventer zelf. Ik praatte
nog even na en ging toen weg aangezien ik geen
tijd meer had om op nieuwe aanvoer van visch
te wachten. Voor mij uit reed de kar van de
vischverkooper en stopte op de hoek van de straat
voor een café. Ik dacht even kijken wat er verder
gebeurd, toen ging er een Mevrouw die achter mij
in de rij had gestaan naar de vischverkooper toe
en zei iets tegen hem, wat kon ik niet verstaan,
daar ik aan de overkant stond. Daarop ging
diezelfde Mevrouw naar de Marktmeester (in uniform)
en praatte eenige oogenblikken met hem, ging weer
naar de kar en kreeg de visch en betaalde.
U begrijpt mijn verontwaardiging, dat iemand
die achter mij gestaan had nu met de visch weg
ging, en ik 3 uur voor niets had gestaan, juist
passeerde dezelfde agent die de rij geregeld had, In deze brief doet een burger beklag over onregelmatigheden op de vismarkt in de Ten Katestraat in Amsterdam. De kernpunten zijn:
1. Wachttijd: De schrijver heeft drie uur in de rij gestaan (van 09:30 tot 12:30 uur).
2. Vermeend eigen gebruik: Wanneer de schrijver aan de beurt is, wordt beweerd dat de laatste vissen (3 baarzen en 3 kleintjes) bestemd zijn voor de visboer zelf. Dit wordt bevestigd door een aanwezige politieagent.
3. Vermoeden van vriendjespolitiek: De schrijver ziet vervolgens hoe een vrouw die achter hem in de rij stond, na een kort gesprek met de visboer en de marktmeester, de vis alsnog krijgt en afrekent.
4. Verontwaardiging: De klager voelt zich onrechtvaardig behandeld, vooral omdat officiële instanties (politie en marktmeester) hierbij betrokken lijken te zijn of dit oogluikend toelieten. Dit document stamt uit januari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van grote schaarste en distributie van voedsel.
* Schaarste: Vis was een van de weinige producten die soms nog buiten de strengste distributie om (of met specifieke bonnen) te krijgen was, wat leidde tot enorme rijen.
* Corruptie en Zwarte Handel: Het document illustreert de dagelijkse spanningen aan de "honger-frontlinie". Gunsten, steekpennings of persoonlijke connecties met functionarissen (zoals de marktmeester) bepaalden vaak wie wel of niet te eten had.
* Toezicht: De administratieve nummers en de rode onderstreping wijzen erop dat deze klacht serieus is genomen door een controlerende instantie, mogelijk de Prijsbeheersing of een gemeentelijke inspectiedienst, die toezicht hield op de eerlijke verdeling van goederen. Politie