Officieel rapport naar aanleiding van een klacht. No 27/1/M '43
Klacht
C. v. d. Beek-v. Dok.

Rapport

De aangelegenheid aangestreept met rood kan slechts plaats gevonden hebben toen ik mij bevond op de dagmarkt. De heer Rijgwaard had het toezicht en de contrôle op de vischaanvoeren. Het komt helaas dikwijls voor dat iemand die aan de beurt is vermeend aanspraak te kunnen maken op de visch die een aanvoerder voor zich zelf mag en wenscht te houden; dat is blijkbaar ook hier het geval. Ook komt het voor dat een p.h. [particuliere handelaar] van de J. Evertsenstraat zijn visch of mosselen met een p.h. van de Ten Katestraat van de vischmarkt haalt en dan overlaadt op een andere handkar en zich van de markt verwijdert naar de J. Evertsenstraat. De vele werkloozen en gepensioneerden die hier dagelijks afleiding zoeken, alsmede het koopend publiek vermeenen dan dat die visch aan den verkoop wordt onttrokken en voeren daarover heftige gesprekken die de gemoederen in beweging brengen. De heer Rijgwaard heeft mij medegedeeld dat hij geen toestemming heeft gegeven om de visch af te geven of te verkoopen op een wijze zooals adressante heeft neergeschreven. Hij kan zich niet herinneren dat een agent hem hierover heeft aangesproken. De verkoop van visch vindt plaats op den openbaren weg onder toezicht en zeer groote belangstelling van vele dagelijksche toeschouwers. Ongewenschte toestanden doen zich niet voor. Tot heden zijn geen gegronde klachten ingekomen.

Amsterdam, 9 Februari '43
[Onleesbare handtekening]

Marginale aantekeningen en bijschriften:
- de Jong
- M. Reuter
- Gebr. Pouw
- 20 k. g. / 30 k. g. mosselen
- M. v. d. Vries
- Mw. v. d. Beek v. Dok
- a.s. Maandag oproepen 22-2-'43
- de Haan
- p 1/3 '43 In dit rapport reageert een ambtenaar of inspecteur op een klacht van mevrouw Van der Beek-Van Dok over de gang van zaken bij de visverkoop. De kern van het verweer is dat de klaagster de situatie verkeerd heeft ingeschat. Volgens het rapport houden handelaren soms vis apart voor eigen gebruik, wat door omstanders (vaak werklozen en gepensioneerden die de markt als tijdverdrijf bezoeken) ten onrechte wordt gezien als het onttrekken van goederen aan de legale verkoop.

Het document beschrijft ook een logistieke handeling: het overladen van vis tussen handelaren van de Jan Evertsenstraat en de Ten Katestraat, wat blijkbaar argwaan wekte bij het publiek. De toezichthouder, de heer Rijgwaard, ontkent dat er sprake is van ongeoorloofde praktijken of dat hij hierop is aangesproken door de politie. Het document dateert uit februari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze context is cruciaal voor het begrijpen van de tekst:
1. Schaarste en distributie: Voedsel was schaars en strikt gerantsoeneerd. Elke vorm van "onttrekking aan de verkoop" werd door de hongerige bevolking met argusogen bekeken en leidde snel tot sociale onrust ("heftige gesprekken die de gemoederen in beweging brengen").
2. Sociale controle: Het feit dat "werkloozen en gepensioneerden" de hele dag op de markt staan, duidt op de economische stagnatie en de behoefte van de bevolking om bovenop de weinige beschikbare middelen te zitten.
3. Bureaucracie: Ondanks de oorlogsomstandigheden bleef het ambtelijk apparaat in Amsterdam nauwgezet klachten afhandelen en rapporten opstellen over markttoezicht, wat duidt op een poging de openbare orde en de schaarse voedselvoorziening strikt te reguleren.