Handgeschreven administratieve notitie/memo op gelinieerd papier. Oktober 1943. Werkt thans in het bouwbedrijf
als 2. sjouwer-man. Fa. Rietbergen
(voor D. Wehrmacht)
m.i. geen bezwaar tegen uitstel
plaats bezetten, mits marktkaart
Centrale markt wordt ingeleverd,
marktgeld zal worden ontbeerd. [Paraaf] 22/10

rec
27-10-43
de Kan

[Rode inkt:]
mc
Ch
31-10-43 De tekst betreft een ambtelijke beoordeling van een verzoek tot uitstel van tewerkstelling (waarschijnlijk de Arbeitseinsatz). De betreffende persoon werkt op dat moment als "2e sjouwerman" bij de Firma Rietbergen. Belangrijk voor de beoordeling is de toevoeging "(voor D. Wehrmacht)", wat inhoudt dat het bedrijf werkzaamheden verricht voor de Duitse bezetter, waardoor de werknemer als 'onmisbaar' voor de oorlogvoering kan worden beschouwd.

Er wordt geadviseerd akkoord te gaan met het uitstel ("m.i. geen bezwaar"), onder de voorwaarde dat de "marktkaart" van de Centrale Markt wordt ingeleverd. Dit suggereert dat de persoon voorheen een standplaats of vergunning had op de markt, die hij moet opgeven nu hij in de bouwsector werkt. De aantekening "marktgeld zal worden ontbeerd" (of mogelijk "onttrokken") duidt op de financiële afwikkeling van deze marktvergunning. Dit document stamt uit oktober 1943, een periode tijdens de Tweede Wereldoorlog waarin de Duitse bezetter steeds dwingender mannen opriep voor de Arbeitseinsatz (verplichte tewerkstelling in Duitsland). Om hieraan te ontsnappen, probeerden veel mannen een 'Sperre' (vrijstelling) te krijgen. Werken voor een bedrijf dat opdrachten uitvoerde voor de Wehrmacht was een van de weinige legale manieren om in Nederland te mogen blijven.

De administratieve afhandeling (met data als 22, 27 en 31 oktober) laat de bureaucratische molen zien waarbij verschillende instanties (mogelijk het Gewestelijk Arbeidsbureau of een gemeentelijke dienst) moesten tekenen voor akkoord. De naam "de Kan" verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar. De eis om de marktkaart in te leveren was een controlemechanisme om te voorkomen dat men dubbele inkomsten had of illegaal handel dreef terwijl men officieel voor de bouwsector was vrijgesteld. D. Wehrmacht Wehrmacht