Handgeschreven brief (verzoekschrift). 3 november 1943. K. Haker, Jacob van Lennepstraat 113 huis, Amsterdam. No. 27/30/1 M. 1943 5/11 [stempel/notitie]
454 [in rood potlood]

A'dam 3 Nov. 43.

M.H.

Naar aanleiding van mijn schrijven, wild ik U
vragen, of het mogelijk is dat ik een assistentie bewijs
kan krijgen, Ben erkent schoenhersteller, en sta al
acht jaar op de markt, met Rubber Leder en fournituren
en tevens schoenmaker. maar door de steeds drukkere
toeloop van reparatie, ben ik genoodzaakt een jongen er bij te
nemen. Hopende dat er goede nota van wordt genomen
teeken ik Hoogachtend

K. Haker.
Jac v Lennepstraat 113 huis

De persoon die mij kan helpen.
is F. Imming
Geboren 18 Maart 1928.
Wonende Jac v Lennepstraat 129 II

[Rechterkant, schuin geschreven:]
Th. v. Mouhuizen [?]
advies ant. 10/11 [?]

[Onderaan:]
~~Geen bezwaar~~ [doorgehaald]
M.c. geen bezwaar.
11/11-43 [Handtekening]

Gaat niet
ass. 15 jaar 17-11-43 dH-a-u [?] In deze brief verzoekt de heer K. Haker, een erkend schoenhersteller en marktkoopman uit de Jacob van Lennepstraat in Amsterdam, om een zogenaamd "assistentiebewijs". Hij voert aan dat hij het door de enorme toename aan reparatiewerkzaamheden niet meer alleen af kan. Hij stelt voor om de 15-jarige F. Imming, die nagenoeg bij hem om de hoek woont, als hulp aan te nemen.

De brief is illustratief voor de bureaucracie tijdens de bezettingsjaren. Voor het aannemen van personeel of het verkrijgen van ontheffingen was officiële toestemming nodig van instanties zoals het (Gewestelijk) Arbeidsbureau.

Interessant zijn de ambtelijke krabbels onderaan. Hoewel er aanvankelijk "geen bezwaar" lijkt te zijn genoteerd op 11 november 1943, eindigt het document met de definitieve afwijzing op 17 november: "Gaat niet ass. 15 jaar". Blijkbaar werd de leeftijd van de beoogde hulp (15 jaar) als een belemmering gezien, mogelijk vanwege regelgeving rondom kinderarbeid of de leerplicht, dan wel specifieke verordeningen van de bezetter betreffende de inzet van arbeidskrachten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de schaarste aan grondstoffen groot. Nieuwe schoenen waren nauwelijks te krijgen of alleen op de bon, waardoor reparatie van bestaand schoeisel van vitaal belang was voor de bevolking. Dit verklaart de "drukkere toeloop" waar Haker over schrijft.

Tegelijkertijd controleerde de Duitse bezetter de arbeidsmarkt streng via de Arbeidsbureaus. Mannen werden opgeroepen voor de Arbeitseinsatz in Duitsland. Lokale ondernemers moesten voor elke wijziging in hun personeelsbestand toestemming vragen. De afwijzing in dit document laat zien dat zelfs voor noodzakelijke herstelwerkzaamheden de regels strikt werden gehandhaafd, waarbij in dit geval de jonge leeftijd van de assistent de doorslag gaf voor de weigering. F. Imming K. Haker M.H.