Distributie-bestelbon voor groenten (Bestelbon A).
Origineel
Distributie-bestelbon voor groenten (Bestelbon A). (Linkerkolom)
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon A № 051574
GEZINSKAART No. ......................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ...................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ...........................................................
(Rechterkolom)
.................. pond roode kool
.................. ,, savoye kool
.................. ,, uien
.................. ,, wortelen
.................. ,, koolrapen
.................. ,, bieten (rauw)
.................. ,, zuurkool
Totaal ......... pond à 3 cent per kg = f ......................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * Locatie: De drie Andreaskruisen (XXX) linksboven duiden aan dat dit een document is van de gemeente Amsterdam.
* Inhoud: Het formulier dient als een bestellijst voor specifieke wintergroenten (koolsoorten, wortelen, uien). Opvallend is dat de prijzen vastgesteld zijn op een zeer laag tarief (3 cent per kg), wat wijst op een streng gereguleerde oorlogseconomie.
* Procedure: Het document benadrukt de bureaucratische controle: de bon is alleen geldig in combinatie met een strook van de 'gezinskaart' en de afhaalmomenten zijn strikt bepaald. De vermelding dat zoekgeraakte bonnen niet worden vergoed, onderstreept de schaarste en de waarde van de papieren distributiebescheiden.
* Spelling: Er wordt gebruikgemaakt van de spelling-Marchant (bijv. "dezen bon", "handteekening", "roode"), die destijds de norm was. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werd vrijwel de gehele voedselvoorziening gereguleerd via het distributiestelsel. Omdat de handel in groenten door tekorten en export naar Duitsland onder druk stond, namen gemeenten de distributie in eigen hand om een eerlijke verdeling onder de burgerbevolking te garanderen.
De lijst met groenten op deze bon (koolrapen, bieten, zuurkool) is typerend voor het dieet tijdens de oorlogsjaren: stevige, goedkoop te produceren gewassen met een hoge voedingswaarde die lang bewaard konden worden. Dit type bonnen was essentieel om in leven te blijven, maar naarmate de oorlog vorderde (met name tijdens de Hongerwinter), werden zelfs deze rantsoenen vaak niet meer gehaald of waren de groenten simpelweg niet meer beschikbaar. Gemeente Amsterdam