Handgeschreven rapport/klachtbrief met ambtelijke kanttekeningen. 4 mei 1943. Waarschijnlijk een marktinspecteur of controleur (ondertekend door "Nieuwenhoff"). Den Heer Inspecteur van het Marktwezen, Amsterdam. [Linksboven, stempel en pen:]
Lindengracht
No. 28/11/1 M. 1943 4/5

[Bovenaan, annotaties in potlood en rode inkt:]
46c/23/1 Hendriks voorloopig schorsen en voorstel aan Weth. 4 maanden.
Den Heer Inspecteur vh Marktwezen alhier

[Hoofdtekst:]
Meermalen krijg ik klachten over te kort aan gewicht.
Zondag 2 Mei constateerde ik, dat de vischkoopman A. Hendriks fclh: No 26 zijn weegschaal niet in orde had en hij op een 3 pond visch 2 ons te weinig gaf.
Toen ik hem hier opmerkzaam op maakte, plaatste hij er 2 ons aan gewichten bij.
Dat dergelijke practijken de gemoederen nog meer in opstand brengen behoeft geen betoog. Ik verzoek dan ook maatregelen uwerzijds.

4 Mei 1943.
[Handtekening: Nieuwenhoff]

[Onderaan, ambtelijke opmerkingen:]
Spoed
A. Hendriks dient m.i. te worden gestraft met uitsluiting in de vischverdeeling.
7-5-43
Gebaar. [?]

[In rode inkt:]
Waarom maakte Wolff geen Pr. V. op?
Dit is toch een ernstige overtreding?
Wolff ontboden. Att. Ter [onleesbaar]

[Rechtsonder in rode inkt:]
Hendriks voorlopig schorsen op Weth.

--- Dit document is een direct bewijs van de strikte controle op de voedseldistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.

1. De Overtreding: Viskoopman Hendriks werd betrapt op het structureel benadelen van klanten door minder gewicht te leveren dan waarvoor betaald werd (2 ons tekort op 3 pond). Het feit dat hij direct gewichten toevoegde toen hij werd aangesproken, bewijst dat de fraude opzettelijk was.
2. Sociale Onrust: De rapporteur merkt op dat dergelijke praktijken "de gemoederen nog meer in opstand brengen". In een tijd van schaarste en rantsoenering werd fraude met voedsel niet alleen als diefstal gezien, maar als een gevaar voor de openbare orde.
3. Bureaucratische Reactie: De annotaties tonen de hiërarchie aan. Er wordt voorgesteld om Hendriks uit te sluiten van de visverdeling (een zware economische straf). De rode inkt (waarschijnlijk van een hogere ambtenaar of de inspecteur zelf) is kritisch: waarom is er geen officieel Proces-Verbaal (Pr. V.) opgemaakt voor zo'n "ernstige overtreding"? De betrokken ambtenaar Wolff moet hiervoor op het matje komen ("Wolff ontboden").

--- In mei 1943 was de voedselsituatie in Nederland nijpend. De Lindengracht was (en is) een bekende marktlocatie in de Jordaan. Omdat bijna alle levensmiddelen op de bon waren, was de rol van de Dienst van het Marktwezen cruciaal om zwarte handel en fraude tegen te gaan.

Fraudeurs zoals Hendriks ondermijnden het distributiesysteem waar de bevolking afhankelijk van was. De autoriteiten traden hier hard tegen op, deels om de schaarse middelen eerlijk te verdelen, maar vooral om te voorkomen dat de onvrede onder de Amsterdamse bevolking tot uitbarstingen zou leiden. De straf — uitsluiting van de visverdeling — betekende in feite het einde van zijn nering voor die periode.