Onderdeel van een ambtelijk rapport/proces-verbaal betreffende de Crisis Controle Dienst (CCD) of een gelijkaardige controlerende instantie.
Origineel
Onderdeel van een ambtelijk rapport/proces-verbaal betreffende de Crisis Controle Dienst (CCD) of een gelijkaardige controlerende instantie. 24 augustus 1943. [Bovenaan de pagina:]
distributie bepalingen. Bijv. een koopman in 2e hands schoe-
nen verkoopt, zonder in ontvangstneming van een z.g. schoe-
nenbon, nieuwe schoenen tegen abnormale hooge prijzen. Door
verschillende standhouders wordt er paling verkocht.
Een nader onderzoek in deze wordt door mij ingesteld
en zal uitvoerig gerapporteerd worden.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 24 Augustus 1943.
De Controleur voornoemd,
[Handtekening: M. van Hebbe]
[Onder de handtekening bevindt zich een blok vage, gespiegelde tekst die in deze transcriptie onvermeld blijft vanwege de onleesbaarheid en het feit dat het een afdruk van een ander blad betreft.] * Inhoud: Het fragment beschrijft overtredingen van de distributiewetgeving tijdens de bezettingsjaren. Er worden twee specifieke zaken genoemd: de illegale verkoop van nieuwe schoenen als zijnde "tweedehands" om het bonnenstelsel te omzeilen tegen woekerprijzen, en de ongeoorloofde verkoop van paling door standhouders op een markt.
* Terminologie: "Schoenenbon" verwijst naar het distributiestelsel waarbij schaarse goederen alleen met overheidstoezegging verkregen konden worden. "Abnormale hooge prijzen" duidt op prijsopdrijving, een economisch delict in oorlogstijd.
* Status van het document: Het betreft een tussentijdse melding; de controleur kondigt aan dat er een nader onderzoek loopt en dat er een uitgebreid rapport zal volgen.
* Spiegelbeeldtekst: De tekst onderaan is deels ontcijferbaar als men deze spiegelt. Het lijkt te gaan om een lijst met personalia van verdachten (o.a. namen als "A. de Hooft" en "D. van der Velden") en specifieke data van overtredingen in de week van 16 tot 24 augustus 1943. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). In 1943 was de schaarste aan goederen nijpend. Om de distributie te beheersen en de zwarte handel tegen te gaan, voerde de bezetter (en de Nederlandse administratie onder hun toezicht) strenge controles uit via de Crisis Controle Dienst (CCD).
De handel in schoenen was strikt gereguleerd omdat leer een cruciaal oorlogsmateriaal was. Fraude waarbij nieuwe schoenen als tweedehands werden verkocht, was een veelvoorkomende methode om de verplichte inlevering van distributiebescheiden (de "bon") te ontduiken. De vermelding van palingverkoop suggereert dat de controle plaatsvond op een van de Amsterdamse markten (mogelijk de Albert Cuyp of de Dappermarkt), waar toezicht op voedselprijzen en hygiëne dagelijkse kost was voor de controleurs. A. de Hooft M. van Hebbe