Brief (verzoekschrift) gericht aan de Directeur der Marktwezen te Amsterdam.
Origineel
Brief (verzoekschrift) gericht aan de Directeur der Marktwezen te Amsterdam. 23 september 1943. Dirk Maal, koopman in ongeregelde goederen, wonende te Koog aan de Zaan. [Stempel linksboven:] No. 29/34/1 M. 1943 24/9
[Rechtsboven:] 173.
[Plaats en datum:] Amsterdam 23 Sept 43.
Aan Den Weledele Heer. Directeur der Marktwezen
te Amsterdam.
[Handgeschreven paraaf in potlood: m. msp.]
Weledele.
Ondergetekende Dirk Maal geb 9 April 1909 te
Koog a/d Zaan van beroep koopman in ongeregelde
goederen.
Wend zich tot u met het beleefd doch dringend
verzoek.
Om van u Ed een vaste staanplaats te mogen
ontvangen, om met een stal te mogen staan op
het Marktterrein Nieuwe Markt.
Hopende als het in u Ed zijn vermogen is een spoedig
antwoord van u te mogen ontvangen.
Verblijf ik u Ed zijn Dienstwillige Dienaar
[Linksonder:]
M. Ströer
Spoedig advies.
27/9 '43.
[Handtekening/Paraaf:] H Stroer
[Rechtsonder (handtekening afzender):]
D. Maal
Zuiderkerkstraat 17
Koog a/d Zaan.
[Handgeschreven toevoeging in het midden onder:]
Maal maakt met kleine 2e hands artikelen, geregeld
gebruik van een losse plaats.
Kan een vaste plaats worden toegewezen.
28/9 '43 v Onbes [v. Onselen?]
[Handtekening:] J Stroer
[Margenotities rechtsonder:]
Opr. vspd. [?]
Onger. per dezer dagen. [?]
29/10 '43
[Paraaf:] HS
[Linksonder, later toegevoegd:]
Vaste plaats uitgereikt
per 1/11 '43. Onbezen [?]
[Paraaf:] HS 8/10 '43.
[Helemaal rechtsonder:] 29 In dit document verzoekt Dirk Maal, een 34-jarige koopman uit Koog aan de Zaan, om een vaste standplaats op de Nieuwe Markt in Amsterdam voor de verkoop van "ongeregelde goederen" (tweedehands spullen). Het verzoek is "beleefd doch dringend".
Uit de ambtelijke aantekeningen op de brief blijkt de afhandeling van dit verzoek:
1. 27 september 1943: De ambtenaar M. Ströer vraagt om een spoedig advies.
2. 28 september 1943: Er wordt vastgesteld dat Maal al geregeld gebruikmaakt van een losse plaats met zijn tweedehands artikelen. Er wordt gevraagd of dit omgezet kan worden in een vaste plaats.
3. 8 oktober 1943: Er volgt een besluit. De aantekening onderaan vermeldt dat de vaste plaats is uitgereikt met ingang van 1 november 1943.
De brief is een mooi voorbeeld van de formele, bijna onderdanige schrijfstijl ("u Ed zijn Dienstwillige Dienaar") die destijds gebruikelijk was in correspondentie met overheidsinstanties. Het document dateert uit september 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er een enorme schaarste aan nieuwe goederen, waardoor de handel in "ongeregelde" of tweedehands goederen op markten cruciaal was voor de bevolking.
Voor marktkooplieden was het verkrijgen van een 'vaste plaats' essentieel voor hun bestaanszekerheid; een losse plaats bood immers geen garantie dat men elke marktdag kon verkopen. Het feit dat de aanvraag "dringend" wordt genoemd, wijst mogelijk op de economische druk waaronder men leefde.
De Nieuwe Markt in Amsterdam was van oudsher een belangrijk handelscentrum. Hoewel de Joodse marktkooplieden in 1943 al uit het straatbeeld waren verdwenen door de deportaties, bleven de markten functioneren onder streng toezicht van het 'Marktwezen', een gemeentelijke instantie die de orde en de vergunningen handhaafde. De administratieve precisie (de vele stempels, data en parafen) toont aan dat de bureaucratie, ondanks de oorlogsomstandigheden, nauwgezet bleef doorwerken. D. Maal M. Str Marktwezen