Handgeschreven verzoekschrift aan een marktinstantie. 23 september 1943 (met ambtelijke aantekeningen tot 11 oktober 1943). P. v. Geel, Vlielandstraat 31 (Noord). (267) Amsterdam 23 Sept : 43
No. 29/64/1 M. 1943 2/w [stempel]
m.i. Insp. [handgeschreven in potlood]

Wel Ed Heer

Ondergetekende verzoekt beleefd een
vaste standplaats op de Nieuwemarkt.
Op heden is mij een losse plaats aange-
wezen.
Voorheen reisde ik op de buitenmarkten
met huispantoffels, doch door tijds-
omstandigheden is dit onmogelijk.
Nu heb ik stofzuigers, pendulestellen
luidsprekers 2e hands schoenwerk
te koop.
Hopende een gunstig antwoord terug
te mogen ontvangen.

Hoogachtend
P. v. Geel
Vlielandstr 31 (N)

M. Stroër,
Spoedig advies s.v.p.
[Handtekening/Paraaf] 4/10. '43.

Kan voor een vaste plaats in aanmerking
komen.
z.o.z. 11/10 '43
deamb. [Paraaf] * Verzoek: De briefschrijver, P. v. Geel, vraagt om de omzetting van een 'losse' standplaats naar een 'vaste' standplaats op de Nieuwmarkt in Amsterdam.
* Argumentatie: Hij voert een verandering in zijn bedrijfsactiviteiten aan. Waar hij voorheen als reizende koopman buiten de stad pantoffels verkocht, dwingen de oorlogsomstandigheden ("tijdsomstandigheden") hem ertoe nu in de stad te blijven. Hij heeft zijn assortiment verbreed naar diverse huisraad (stofzuigers, klokken, luidsprekers) en tweedehands schoenen.
* Ambtelijke verwerking: De brief is door meerdere bureaucratische lagen gegaan. Er is een verzoek om "spoedig advies" (4 oktober) en uiteindelijk een positief advies (11 oktober) waarin staat dat hij voor een vaste plaats in aanmerking komt.
* Terminologie: "Buitenmarkten" verwijst naar markten buiten Amsterdam; "losse plaats" betekent dat men per dag moet afwachten of er ruimte is, terwijl een "vaste plaats" zekerheid van inkomen en locatie biedt. Dit document stamt uit de herfst van 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De term "tijdsomstandigheden" is een veelgebruikt eufemisme in deze periode voor de beperkingen die de oorlog met zich meebracht, zoals brandstoftekorten, vorderingen van voertuigen, reisverboden en de algemene schaarste.

De Nieuwmarkt lag in het hart van de voormalige Joodse buurt. Tegen september 1943 was het overgrote deel van de Joodse bevolking uit deze wijk gedeporteerd, wat de dynamiek van de markt en de beschikbare standplaatsen drastisch veranderde. De handel in "2e hands schoenwerk" en huisraad wijst op de groeiende ruil- en schaarste-economie: nieuwe goederen waren nauwelijks meer te krijgen, waardoor de handel in gebruikte spullen essentieel werd voor de overleving van zowel de koopman als de Amsterdamse bevolking. M. Stro