Brief / verzoekschrift voor een vaste marktstandplaats. 30 oktober 1943 (datum ontvangststempel). Mevrouw B. Heijwegen-Bischop. (Rechtsboven in potlood: Mnd. rapp / 364)

Mijn heer naar aanleiding dat
ik al drie jaar op de markt
sta en ik steeds een losse plaats
heb gehad verzoek ik uw
beleeft voor een vaste plaats
op de Nieuwmarkt hopende een
gunstig antwoord uwerzijds
Teeken ik Hoogachtend
Mevrouw B. Heijwegen-Bischop
O. Z. Achterburgwal 39 I
Amsterdam

(Stempel:) No. 29/05/1 M. 1943 30/10

(Handgeschreven ambtelijke notitie 1:)
Hr. Fröer, advies s.v.p.
Is dit een „soep-geval”?
[Paraaf] 2/11 ’43

(Handgeschreven ambtelijke notitie 2:)
Heijwegen-Bischop staat met soep
alsmede onger. 2e hands kleine artikelen.
Kan voor deze laatste artikelen
voor een losse plaats in aanmerking
komen.
4/11 ’43 [Paraaf] De brief is geschreven door mevrouw Heijwegen-Bischop, die op dat moment al drie jaar als 'losse' standplaatshouder (dagplaats) op de markt werkt. Zij verzoekt om een vaste standplaats op de Nieuwmarkt, vlakbij haar woning aan de Oudezijds Achterburgwal.

De ambtelijke afhandeling onderaan de brief werpt licht op de toenmalige prioriteiten. Een ambtenaar vraagt aan een adviseur (de heer Fröer) of dit een "soep-geval" is. Dit verwijst waarschijnlijk naar de aard van haar handel. Het antwoord bevestigt dat zij inderdaad soep verkoopt, naast "onger." (ongeregelde) tweedehands goederen. Het advies luidt dat zij voor de verkoop van de tweedehands artikelen op een losse plaats mag blijven staan, waarmee haar verzoek voor een vaste plek (voor de soepverkoop) impliciet wordt afgewezen of beperkt. Dit document dateert uit oktober/november 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Nieuwmarkt lag in de Joodse wijk van Amsterdam, die in deze periode door de deportaties grotendeels was leeggehaald. De schaarste tijdens de oorlog zorgde voor een grote toename in de handel in tweedehands goederen.

De term "soep-geval" is interessant; in de oorlogsjaren was de verkoop van warme soep op straat strikt gereguleerd, vaak in samenhang met voedseldistributie en gaarkeukens. Mogelijk werd met de term onderzocht of zij binnen een bepaalde sociale categorie viel die speciale toestemming nodig had (of juist voorrang kreeg) voor het bereiden en verkopen van voedsel in de publieke ruimte. B. Heijwegen O.Z. Achterburgwal Z. Achterburgwal Puls