Archief 745
Inventaris 745-403
Pagina 449
Dossier 29
Jaar 1943
Stadsarchief

Getypte brief (doorslag op dun papier).

28 mei 1943. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke instantie in Amsterdam).

Origineel

Getypte brief (doorslag op dun papier). 28 mei 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke instantie in Amsterdam). [Handgeschreven, bovenaan midden:]
Verzonden 28/5 Insp 3 x

[Getypt, linksboven:]
30/22/2 M.

[Getypt, rechtsboven:]
SV

[Getypt:]
28 Mei 1943.

Mevrouw S. Zwarts-Wertheym
Monnikenstraat 2 huis
Amsterdam-Centrum. wijk 1
===============

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 Mei 1943
verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming
zich op Uw plaats op de markt Waterlooplein te laten
vervangen door Heintje Wurms-Zwarts.

De Directeur,

--- * Inhoud: In deze korte ambtelijke brief krijgt mevrouw S. Zwarts-Wertheym toestemming om zich op haar marktplaats op het Waterlooplein te laten vervangen door Heintje Wurms-Zwarts. Deze toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat het een voorlopige of herroepbare regeling is.
* Administratieve details: De brief bevat een dossiernummer (30/22/2 M.) en de initialen 'SV'. De handgeschreven notitie "Verzonden 28/5" bevestigt de verzenddatum. "Insp 3 x" zou kunnen duiden op drie kopieën voor de inspectie.
* Namen en Locaties: De genoemde namen (Zwarts, Wertheym, Wurms) zijn veelvoorkomend binnen de Joodse gemeenschap in Amsterdam. De Monnikenstraat ligt in de voormalige Joodse buurt (Uilenburg/Lastage). Het Waterlooplein was vanouds het centrum van de Amsterdamse Joodse handel.

--- * Historische periode: De brief is gedateerd op 28 mei 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* De Jodenvervolging: Mei 1943 was een cruciale en tragische periode voor de Joodse bevolking van Amsterdam. De grootschalige deportaties waren in volle gang. In deze periode werden de laatste grote razzia's in Amsterdam uitgevoerd (o.a. op 26 mei 1943, slechts twee dagen voor deze brief).
* De Markt op het Waterlooplein: In 1941 hadden de nazi's het Waterlooplein aangewezen als een van de weinige plekken waar Joden nog handel mochten drijven (een "Joodse markt"). Dat er in mei 1943 nog steeds ambtelijke correspondentie plaatsvond over marktvergunningen voor Joodse burgers, getuigt van de bizarre bureaucratische continuïteit terwijl de gemeenschap systematisch werd vernietigd.
* Personen: Uit bronnen zoals het Joods Monument blijkt dat veel bewoners van de Monnikenstraat en personen met deze achternamen de oorlog niet hebben overleefd. Een "Schoontje Zwarts-Wertheym" (geboren 1891) woonde inderdaad op Monnikenstraat 2-huis; zij is in juli 1943 in Sobibor vermoord. Heintje Wurms-Zwarts (geboren 1917) was waarschijnlijk een familielid. Deze brief is daarmee een aangrijpend document dat een alledaagse handeling (een marktplaatsvervanging) plaatst tegenover de naderende deportatie van de betrokkenen. Uit bronnen zoals het Joods Monument blijkt dat veel bewoners van de Monnikenstraat en personen met deze achternamen de oorlog niet hebben overleefd. Een "Schoontje Zwarts-Wertheym" (geboren 1891) woonde inderdaad op Monnikenstraat 2-huis; zij is in juli 1943 in Sobibor vermoord. Heintje Wurms-Zwarts (geboren 1917) was waarschijnlijk een familielid. Deze brief is daarmee een aangrijpend document dat een alledaagse handeling (een marktplaatsvervanging) plaatst tegenover de naderende deportatie van de betrokkenen.

Samenvatting

  • Inhoud: In deze korte ambtelijke brief krijgt mevrouw S. Zwarts-Wertheym toestemming om zich op haar marktplaats op het Waterlooplein te laten vervangen door Heintje Wurms-Zwarts. Deze toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat het een voorlopige of herroepbare regeling is.
  • Administratieve details: De brief bevat een dossiernummer (30/22/2 M.) en de initialen 'SV'. De handgeschreven notitie "Verzonden 28/5" bevestigt de verzenddatum. "Insp 3 x" zou kunnen duiden op drie kopieën voor de inspectie.
  • Namen en Locaties: De genoemde namen (Zwarts, Wertheym, Wurms) zijn veelvoorkomend binnen de Joodse gemeenschap in Amsterdam. De Monnikenstraat ligt in de voormalige Joodse buurt (Uilenburg/Lastage). Het Waterlooplein was vanouds het centrum van de Amsterdamse Joodse handel.

Historische Context

  • Historische periode: De brief is gedateerd op 28 mei 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
  • De Jodenvervolging: Mei 1943 was een cruciale en tragische periode voor de Joodse bevolking van Amsterdam. De grootschalige deportaties waren in volle gang. In deze periode werden de laatste grote razzia's in Amsterdam uitgevoerd (o.a. op 26 mei 1943, slechts twee dagen voor deze brief).
  • De Markt op het Waterlooplein: In 1941 hadden de nazi's het Waterlooplein aangewezen als een van de weinige plekken waar Joden nog handel mochten drijven (een "Joodse markt"). Dat er in mei 1943 nog steeds ambtelijke correspondentie plaatsvond over marktvergunningen voor Joodse burgers, getuigt van de bizarre bureaucratische continuïteit terwijl de gemeenschap systematisch werd vernietigd.
  • Personen: Uit bronnen zoals het Joods Monument blijkt dat veel bewoners van de Monnikenstraat en personen met deze achternamen de oorlog niet hebben overleefd. Een "Schoontje Zwarts-Wertheym" (geboren 1891) woonde inderdaad op Monnikenstraat 2-huis; zij is in juli 1943 in Sobibor vermoord. Heintje Wurms-Zwarts (geboren 1917) was waarschijnlijk een familielid. Deze brief is daarmee een aangrijpend document dat een alledaagse handeling (een marktplaatsvervanging) plaatst tegenover de naderende deportatie van de betrokkenen.

Gerelateerde Documenten 3