Handgeschreven memo of ambtelijke notitie op gelinieerd papier. Vermeldingen van 2 september 1942, 6 oktober 1942 en de afhandelingsdatum 20 mei 1943. mw. Wurms- Zwart - dochter van mw
S. Zwart- Wertheym assisteerde haar moeder
reeds sedert 2 September j.l. en is voor
6 October '42 onder nr 85522 vrijgesteld van
"Arbeitseinsatz" (stempel op persoonsbewijs)
Er bestaat geen bezwaar om de gevraagde
vervanging toe te staan.
Krijgt nog geregelde toewijzing [paraaf] 19/5 43
post, overval enz.

acc.
20-5-43
[Handtekening, mogelijk 'detmar']

[Onderaan in lichter schrift:]
Zie uittreksel
vervanging

[In rood potlood:]
30/22/2 * Persoonsgegevens: Het document betreft een vrouw genaamd Wurms-Zwart, de dochter van mw. S. Zwart-Wertheym. De namen wijzen mogelijk op een Joodse achtergrond (gezien de familienaam Wertheym).
* Inhoud: De kern van de notitie is de bevestiging dat mw. Wurms-Zwart haar moeder assisteert en daarom reeds sinds oktober 1942 officieel is vrijgesteld van de Arbeitseinsatz (de verplichte tewerkstelling in Duitsland). Dit staat ook aangetekend met een stempel op haar persoonsbewijs.
* Besluitvorming: Er wordt akkoord gegaan met een "vervanging" (waarschijnlijk in het kader van werkzaamheden of een vrijstellingsregeling). De datum 20-5-43 laat zien dat dit dossier nog liep in het voorjaar van 1943.
* Terminologie: "Post, overval enz." kan duiden op distributiebescheiden of specifieke toewijzingen die zij nog ontvangt. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Arbeitseinsatz was een gevreesde maatregel waarbij Nederlandse burgers werden gedwongen te werken voor de Duitse oorlogsmachine. Vrijstellingen (vaak aangeduid als 'Sperren') waren van levensbelang, zeker voor de Joodse bevolking, omdat dit vaak uitstel van deportatie betekende.

De datum mei 1943 is saillant: dit was de periode waarin de grote deportaties uit Nederland in volle gang waren en de regels voor vrijstellingen steeds strenger werden. Documenten als deze bevinden zich vaak in de archieven van de Joodse Raad of gemeentelijke administraties die toezagen op tewerkstelling en persoonsregistratie.