Dienstverslag / Rapport (afschrift). 4 oktober 1943. Afschrift

Rapport

Op Maandag 4 Oct ’43 had de Koopman Overkamp op de Noordermarkt een plaats ingenomen met oude lorren en d. Zonder in bezit te zijn van een textielvergunning. Ik heb het Rijksbureau Textiel Nieuwmarkt 18 hiermede in kennis gesteld, dat mij verwees naar Inspectie Textiel J.W. Brouwerspl: Alhier. De Inspecteurs L.P. Brinkman en J. C. Tielenius Kruijthof van laatstgenoemd Bureau hebben een onderzoek ingesteld. Naar aanleiding van een verklaring van den Koopman Overkamp heeft Inspecteur Tielenius Kruijthof op het marktkantoor Noordermarkt een telefonisch uitgebreid gesprek gevoerd met den Duitsche gevolmachtigde, beim Reichsbeauftr. f. Altmaterial und Abfallstoffe te den Haag.

Genoemde instantie heeft medegedeeld dat Overkamp inderdaad een onderhoud heeft gehad met den gevolmachtigde. Overkamp moet een kans worden gegeven; hij moet voortaan zijn opgehaalde kleeren en lompen inleveren bij de fa Raay, Damrak, Alhier. Ik heb daarna Overkamp gelast de oude lorren, waarvoor hij geen textielvergunning had in te ~~laten~~ pakken en van de markt te verwijderen, waaraan hij voldeed.

De Koopvrouw J. v.d. Sloot en nog eenige personen die zonder textielvergunning op de markt stonden heb ik laten inpakken.

Amsterdam, 4 Oct ’43
(w.g. handtekening) Dit rapport beschrijft een incident op de Amsterdamse Noordermarkt tijdens de Duitse bezetting. Een koopman genaamd Overkamp werd gecontroleerd omdat hij oude kleren en lompen verkocht zonder de vereiste textielvergunning.

Opvallend is de tussenkomst van hogere instanties. Nadat de lokale inspectie was ingeschakeld, bleek dat Overkamp direct contact had gehad met de Reichsbeauftragte für Altmaterial und Abfallstoffe in Den Haag. Vanwege deze Duitse rugdekking kreeg de koopman een waarschuwing in plaats van een directe sanctie, op voorwaarde dat hij zijn goederen voortaan zou leveren aan een specifieke firma (Fa. Raay) op het Damrak. Andere handelaren zonder vergunning, zoals een zekere J. v.d. Sloot, werden strenger aangepakt en moesten direct hun handel staken en inpakken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Nederland een nijpend tekort aan grondstoffen, waaronder textiel. De handel in "oude lorren" (lompen) was strikt gereguleerd omdat dit materiaal hergebruikt kon worden voor de oorlogsindustrie (bijvoorbeeld voor het maken van papier, vilt of nieuwe stoffen).

Het document illustreert de bureaucratische controle van de bezetter op de Nederlandse markten. De genoemde Reichsbeauftragte für Altmaterial und Abfallstoffe was een Duitse instantie die toezag op de inzameling van schroot en afvalstoffen ten behoeve van de Duitse oorlogseconomie. Dat een gewone marktkoopman direct naar deze instantie kon verwijzen om handhaving te ontlopen, duidt op de complexe machtsverhoudingen en de noodzaak voor de bezetter om de stroom van afvalstoffen te kanaliseren naar vertrouwde tussenhandelaren (zoals de genoemde firma aan het Damrak). Koopman Overkamp Inspecteur L.P. Brinkman Inspecteur J.C. Tielenius Kruijthof Koopvrouw J. v.d. Sloot. Rijksbureau