Dienstrapport betreffende prijsbeheersing MARKTWEZEN AMSTERDAM
--------------------
No. ~~77/84~~ M. 1943 3/12
33/15/1

R A P P O R T
--------------------

[Handgeschreven aantekeningen rechtsboven:]
14 dagen
[onleesbaar monogram/paraaf]
zie aant.
rapport Beukel-kamp
h
D

Ondergeteekende, J. H. de Grebber, Controleur bij het Marktwezen, rapporteert U het navolgende;
Op Maandag, 29 November 1943, bevond ik mij ter contrôle op de weekmarkt "NOORDERMARKT" alhier. Door een persoon werd een standplaats ingenomen voor den verkoop van fruit (appelen)
Ik constateerde, dat deze persoon appelen aan het publiek verkocht en afleverde tegen den prijs van F. 1.70 per k.g. De Maximumprijs voor deze appelen bedraagt F. 0.53 per k.g.
De man gaf mij desgevraagd op te zijn genaamd; Martinus Bogaerts, geboren te Amsterdam, 5 December 1902 en wonende Goudsbloemstraat 58, 1e etage alhier. Verder verklaarde hij mij; " Ik heb deze appelen bij een boer in Kesteren gekocht tegen den prijs van F. 1,35 per k.g. "
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 30 November 1943.
De Controleur voornoemd,
[Signatuur: J.H. de Grebber]

[Handgeschreven kanttekening midden-links:]
1 heeft nog
toegang tot CM [Centrale Markt]
met toewijzing
v. 1/2 colli

Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R .

[Handgeschreven aantekeningen onderzijde:]
[twee rode doorhalingen]
4 donderdagen Woensd.
[rechtsonder:]
77/82/2 wlm
77/84/3 Bogaerts Dit document is een officieel proces-verbaal of rapport van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is prijsopdrijving:
* Overtreding: Appelen werden verkocht voor f 1,70 per kilo, terwijl de wettelijk vastgestelde maximumprijs slechts f 0,53 bedroeg. Dit is een overschrijding van meer dan 300%.
* Verweer: De verdachte, Martinus Bogaerts, voert aan dat hij zelf ook een te hoge prijs (f 1,35) heeft betaald aan een boer in Kesteren. In de context van de oorlogseconomie was dit een veelvoorkomend verschijnsel: handelaren moesten zelf vaak op de zwarte markt inkopen om aan voorraad te komen, waardoor zij de prijzen voor de consument ook weer moesten verhogen.
* Sanctie-indicatie: De handgeschreven notitie "14 dagen" en "4 donderdagen" lijkt te wijzen op een opgelegde straf, mogelijk een tijdelijk ontzeggen van de markttoegang of een korte hechtenis. De opmerking over de "toegang tot CM" (Centrale Markt) suggereert dat men onderzocht of zijn handelsvergunning of toewijzing beperkt moest worden. In november 1943 was de voedselschaarste in bezet Nederland groot. De Duitse bezetter had strikte distributieregels en maximumprijzen ingesteld om inflatie tegen te gaan en de voedselstroom te beheersen (vaak ten gunste van de eigen troepen).

Controleurs van het Marktwezen en de Crisis-Controle-Dienst (CCD) hielden streng toezicht op markten zoals de Noordermarkt. Handel buiten de officiële kanalen om of boven de maximumprijzen werd zwaar bestraft. Dit rapport illustreert de dagelijkse strijd tussen de legale prijsvoorschriften en de realiteit van de zwarte markt, waarbij zelfs kleine handelaren in de knel kwamen tussen hoge inkoopprijzen bij boeren en de strenge prijscontroles in de stad.