Ambtelijke rapportage / interne correspondentie. 7 juli 1939. 27/51/18 Blijkens 27/9/2 d.d. 14-2-'38 heeft E. van Komen (haring)
toestemming zich te laten assisteeren door J. G. van
Maare, wanneer zijn vrouw ziek is. Hij heeft ons nu meer-
mer medegedeeld dat zijn vrouw ziek is, terwijl van
Maare sinds langen tijd niet assisteert. Evenwel
heeft hij thans twee assistenten t/w B. van Komen
(broer) en A. Etten (knecht); zijn vrouw is nooit
aanwezig. Dit voorbeeld, of deze handeling vindt
navolging; de pachth. J. A. Selijee (haring) laat zich
thans eveneens bij afwezigheid van zijn echtgenoote
bijstaan door de vrouw van zijn assistent.
De echtgenoote van E. van Komen wordt dus zon-
der toestemming vervangen door den knecht, A.
Etten, waaraan m. i. paal en perk gesteld moet
worden omdat deze handeling na verloop van
tijd ongetwijfeld moeilijkheden zal veroorzaken.
Wanneer de echtgenoote niet behulpzaam kan
zijn, dan dient m. i. een Doktersverklaring te
worden overlegd, waarna ter beoordeeling van den
Directeur, toestemming voor vervanging kan
worden gegeven. Ter voorkoming van moeilijkheden
verdient het aanbeveling dat na verloop van tijd
opnieuw of verlenging moet worden aangevraagd.

A'dam, 7 Juli '39
[Onleesbare paraaf/handtekening] De kern van dit document is een klacht over het niet naleven van de vergunningsvoorwaarden door Amsterdamse haringhandelaren. De ambtenaar stelt vast dat E. van Komen, die oorspronkelijk toestemming had voor assistentie door één specifiek persoon (J.G. van Maare) bij ziekte van zijn vrouw, in de praktijk zijn echtgenote permanent laat vervangen door een knecht en een broer zonder dat daar een geldige reden of officiële toestemming voor is overlegd.

De schrijver waarschuwt voor precedentwerking ("dit voorbeeld vindt navolging"), aangezien een andere handelaar (Selijee) inmiddels een soortgelijke constructie hanteert. Er wordt gepleit voor een strengere procedure: assistentie door derden mag alleen na het overleggen van een officiële doktersverklaring en moet periodiek opnieuw getoetst worden door de Directeur (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen). Het document stamt uit juli 1939, een periode waarin de Amsterdamse markthandel en straathandel streng gereguleerd waren. Vergunningen waren vaak persoonsgebonden en de aanwezigheid van de vergunninghouder of diens echtgenote was een strikte vereiste om 'wildgroei' van handel en onderverhuur van staanplaatsen tegen te gaan. De vermelding van "pachth." (pachthouder) duidt op de juridische status van de standplaats op de markt. Het document illustreert de bureaucratische controle op de kleine middenstand in de hoofdstad vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. A. Marktwezen