Ambtelijk verslag/brief betreffende marktzaken. 27/62/ M.

In onderling overleg wordt met toestemming van den Inspecteur v/h Marktwezen toegestaan dat de pl.houders [plaatshouders] evenals in de Alb. Cuypstraat, tusschen de lichtaansluitings-palen, kisten en emballage neerzetten.

De pl.houders Tolhuijsen en Gerber nemen inderdaad wel eens een tweede of een groote pl.plaats in, hetgeen door andere pl.houders op deze en andere markten ook dikwijls wordt gedaan en waarvoor marktgeld wordt betaald.

Vrijdag 28 Juli heb ik in bijzijn van den contröleur Reijnouws met adressant den heer G. Lonnan, gepensioneerd politieman, een bespreking gehad op het Marktkantoor. Hij vermeent dat het Marktwezen zorg moet dragen dat geen kisten op het trottoir worden neergezet en dat de bewoners geen last ondervinden van nog tal van andere hindernissen. Hij deelt mede, dat niet de politie, doch de marktcontröleurs, de aangewezen personen zijn en dat die om de een of andere reden niet scherp genoeg tegen de negotianten optreden. Hij merkt op dat verschillende redenen aanwezig kunnen zijn en heeft daaromtrent wel eenig vermoeden. Hij had bij de politie medegemaakt dat een agent een venter op een onrechtmatig ingenomen standplaats liet staan en daarvoor een fleschje sterken drank kreeg. Ook in dit geval kan een reden aanwezig zijn waarom de marktcontröleurs niet scherp genoeg optreden; hij had wel eens opgemerkt dat grapjes tegen de negotianten werden gemaakt. De samenwerking met de straatpolitie liet zijn inziens veel te wenschen over. Hij had gewild dat de Directeur, naar aanleiding van zijn schrijven, een onderzoek tegen de marktambtenaren had doen instellen. De superieuren hebben m.i. verkeerd gehandeld om ons in kennis te stellen met zijn schrijven waarin hij zijn vermoeden uitspreekt, dat hij tegen de superieuren nader had kunnen toelichten.

Adressant besteedt schijnbaar zijn tijd met het opsporen van pietluttigheden. Hij deelde mede, dat gewone menschen in deze straat niet in staat waren een klacht op te stellen hij vermeent daarmede het algemeen belang te hebben gediend.

Bovenstaande insinuaties en klachten tegen gewezen politiemannen gaan alle perken te buiten doordat hij de ambtenaren verdacht maakt en een smet werpt op onzen Dienst. Wij verzoeken alsnog een nauwgezet onderzoek naar de gedragingen van den marktambtenaar te doen instellen. Dit document is een verslag van een conflict tussen een burger (de heer G. Lonnan, een gepensioneerde politieman) en het Amsterdamse Marktwezen. Lonnan beklaagt zich over de wanorde op de markt (met name de Albert Cuypstraat), waar kisten en emballage de doorgang op het trottoir zouden hinderen.

De kern van de klacht is echter ernstiger: Lonnan suggereert corruptie of plichtsverzuim onder de marktcontroleurs. Hij trekt een vergelijking met een incident waarbij een politieagent steekpenningen (sterke drank) aannam van een venter. De schrijver van het verslag (een ambtenaar van het Marktwezen) reageert defensief en geirriteerd. Hij doet de klachten van Lonnan af als "pietluttigheden" en "insinuaties", maar ziet zich door de ernst van de beschuldigingen toch genoodzaakt om een officieel onderzoek naar het gedrag van de marktambtenaren aan te vragen om de eer van de dienst te zuiveren. De Albert Cuypmarkt werd officieel ingesteld in 1905. In de beginjaren was er veel frictie tussen de bewoners van de straat, de marktkooplieden en de handhavende instanties. De verschuiving van toezicht door de reguliere politie naar gespecialiseerde marktcontroleurs zorgde vaak voor onduidelijkheid over bevoegdheden. De spelling ("contröleur", "negotianten") en de informele wijze van corruptie (een flesje drank voor een standplaats) zijn typerend voor de vroege 20e-eeuwse stedelijke handhavingscultuur in Amsterdam. Het document geeft een inkijkje in de bureaucratische afhandeling van burgerklachten en de sterke behoefte van overheidsdiensten om hun reputatie te beschermen tegen beschuldigingen van corruptie. Inspecteur v/h Marktwezen Controleur Reijnouws de heer G. Lonnan (gepensioneerd politieman) plaatshouders Tolhuijsen en Gerber. Marktwezen Politie