Handgeschreven brief/notitie op gelinieerd papier. 28 juli 1939. Beliefd geven wij in overweging te doen onderzoeken
of de mogelijkheid bestaat tegen adressant een ver-
volging te doen instellen wegens moord of
andersins. In dezen tijd waarin laster hoogtij
viert en oppervlakkige mededeelingen worden
aangegrepen voor ernstige verdenkingen en insinuaties
is het gewenscht dat dergelijke individuen ter ver-
antwoording worden opgeroepen en indien mogelijk,
gerechtelijk worden vervolgd.

Amsterdam 28 Juli 1939.

[Handtekening]
W. Th.
Rijswart * Inhoud: De schrijver adviseert om een onderzoek in te stellen naar de mogelijkheid om een persoon ("adressant") te vervolgen voor moord of andere ernstige vergrijpen.
* Toon: De tekst is formeel, juridisch en dwingend van aard. Er spreekt een sterke morele verontwaardiging uit over de maatschappelijke toestand van dat moment.
* Kernboodschap: De auteur klaagt over een klimaat van "laster" en "oppervlakkige mededeelingen" die leiden tot zware beschuldigingen. Hij pleit voor een harde aanpak (gerechtelijke vervolging) van personen die zich hieraan schuldig maken om de orde of de waarheid te bewaken.
* Schrijfstijl: Gebruik van de statige archaïsche spelling (zoals "dezen tijd", "mededeelingen", "gewenscht"). Het document is gedateerd op 28 juli 1939, een cruciaal historisch moment slechts vijf weken voor de Duitse inval in Polen en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In Nederland heerste op dat moment een gespannen sfeer van mobilisatie, politieke onrust en angst voor spionage en verraad.

De verwijzing naar "laster" die hoogtij viert en "insinuaties" suggereert dat er in de Amsterdamse samenleving of binnen een specifieke juridische casus sprake was van een giftig klimaat van beschuldigingen. De auteur, vermoedelijk een ambtenaar, jurist of politiefunctionaris (gezien de formele toon en de aard van het advies), wil met dit schrijven een voorbeeld stellen tegenover mensen die lichtvaardig ernstige beschuldigingen zoals moord uiten. Het document weerspiegelt de behoefte aan autoriteit en strikte rechtshandhaving in een tijd van grote maatschappelijke onzekerheid. W. Th