Politierapport (Rapport van bevindingen). 1 juli 1939. Politie te Amsterdam
Bur: Overtoom

Nº 27/69/1 M. 1939 15/7
in Insp.

Rapport.

Ondergetekende B Kamies, brigadier van
politie te Amsterdam heeft de eer UEdelGest:
het navolgende te rapporteeren:
Op Zaterdag 1 Juli 1939 des n.m. te ± 9.15 uur
bevond ik mij in dienst in de Ten Katestraat te
Amsterdam, toen ik zag dat de mij bekende markt-
koopman Salomon Springer geboren Adam 29-5-81,
won: Lange Houtstraat 41 III met een handkar
zijn standplaats voor perceel Ten Katest: 43 verliet.
Springer had dien dag deze standplaats ingenomen
met een handkar, waarop bloemkool ten verkoop
in voorraad was.
Terwijl Springer zijn standplaats verliet, (zijn zoon
liep voor de kar en Springer achter de kar) constateerde
ik dat op de straat op de plaats waar de kar
had gestaan ongeveer een kruiwagen vol afval
van bloemkool bleef liggen.
Ik heb Springer daarop terug geroepen en hem op
dit feit gewezen, en hem in overweging gegeven zijn
standplaats te reinigen.
Springer nam hierop een plank van den grond
en deed alsof hij het afval bij elkaar wilde vegen.
Terwijl ik daarop een andere marktkoopman
op een dergelijke tekortkoming wees, verwijderde
Springer zich plotseling en vluggen pas van de
markt zonder iets van het afval te hebben
opgeruimd. Hij is dien avond niet teruggekeerd.
Het afval is daarop vanwege de Stadsreiniging
verwijderd.
Rapporteur verklaart tevens dat Springer
reeds herhaaldelijk door de politie op dergelijke
overtredingen is gewezen, doch wanneer er geen -

(Noot: De tekst breekt hier af aan de onderzijde van de pagina.) Dit document is een ambtelijk verslag van een waargenomen overtreding op de markt. De kern van de zaak is als volgt:

• De betrokkene: Salomon Springer, een 58-jarige marktkoopman. Gezien zijn adres in de Lange Houtstraat en zijn naam, behoorde hij tot de Joodse gemeenschap van Amsterdam.
• Het vergrijp: Het achterlaten van een aanzienlijke hoeveelheid groenteafval ("ongeveer een kruiwagen vol") na afloop van de marktdag op de Ten Katestraat.
• De interactie: De brigadier spreekt Springer aan. Springer veinst medewerking door een plank te pakken, maar vlucht zodra de agent zijn aandacht op een andere koopman richt.
• Verzwarende omstandigheden: De rapporteur merkt expliciet op dat de verdachte een recidivust is die al vaker op dit gedrag is aangesproken. Dit wijst erop dat het rapport bedoeld was om een boete of sanctie te rechtvaardigen. Het rapport biedt een inkijkje in de dagelijkse ordehandhaving in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (juli 1939). De Ten Katemarkt was (en is) een belangrijke volksmarkt in Amsterdam-West.

De taal is kenmerkend voor de vroege 20e-eeuwse politie-jargon, met archaïsche beleefdheidsvormen zoals "UEdelGest:" (Uwe Edelgestrenge) en tijdsaanduidingen als "des n.m." (des namiddags). Tevens weerspiegelt het document de logistiek van die tijd: de koopman hanteerde een handkar en de "Stadsreiniging" was reeds een georganiseerde dienst die belast was met de hygiëne na de markturen. Voor historici is dit document waardevol vanwege de exacte persoonsgegevens en de sociaal-economische context van de straathandel in de vooroorlogse Kinkerbuurt. B. Kamies Politie