Officiële waarschuwingsbrief / betalingsherinnering. 23 augustus 1939. MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 27/87/1 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

Handgeschreven (potlood): Verzonden 25/8

AMSTERDAM (W.) 23 Augustus 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer B.Groonheim,
Volkerakstraat 34 hs,
Amsterdam- Zuid.
Wijk 22C.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt ten Katestraat te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 27 Augustus a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.
Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 28 Augustus a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.
Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. Het document is een formeel schrijven van de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De toon is dwingend en bureaucratisch. De heer B. Groonheim wordt gemaand tot het betalen van achterstallig marktgeld voor zijn staanplaats op de Ten Katemarkt. Hij krijgt een strikte deadline van vier dagen.

Taalkundig valt op dat de spelling deels verouderd is (zoals "blyft", "onherroepelyk", "wys"), waarbij de 'y' consequent wordt gebruikt waar we nu een 'ij' zouden verwachten. Dit was in die periode nog gangbaar in ambtelijke correspondentie. Interessant is de expliciete vermelding van sociale omstandigheden ("steun geniet") als geldige reden voor uitstel, wat de economische kwetsbaarheid van markthandelaren in die tijd illustreert. De brief is gedateerd op 23 augustus 1939. Dit is een historisch beladen moment: precies één week later, op 1 september 1939, zou de Tweede Wereldoorlog uitbreken met de Duitse inval in Polen. De economische nasleep van de crisis van de jaren '30 is nog voelbaar, wat de referentie naar "steun" (werkloosheidsuitkering) verklaart.

De Ten Katestraat was en is een bekende marktlocatie in Amsterdam Oud-West. Veel markthandelaren in Amsterdam hadden in deze periode een Joodse achtergrond. De geadresseerde, B. Groonheim, woonde in de Volkerakstraat in de Rivierenbuurt (Zuid), een wijk die in de jaren '30 veel Joodse bewoners kende. Dit document is een voorbeeld van de dagelijkse ambtelijke interactie in een stad die aan de vooravond van een catastrofale verandering stond. B. Groonheim Gemeente Amsterdam Marktwezen