Archiefdocument
Origineel
21 juli 1943. DEPARTEMENT VAN HANDEL, NIJVERHEID EN SCHEEPVAART
CENTRAAL DISTRIBUTIEKANTOOR
Zevenalleetjes
Zwolle
6608
No. 264274.
Zwolle, 21 Juli 1943.
Betreffende:
klantenbinding voor groente en fruit.
Onder verwijzing naar mijn rondschrijven dd. 21 Juli 1943, No. 264276, deel ik U mede, dat voor de klantenbinding voor groente en fruit over de 9de periode het volgende is bepaald.
REGELING VOOR DE 9de PERIODE.
Inlevering bon 32 „Groente” bij den handelaar.
Het publiek moet, ten einde gedurende de periode van 8 Augustus tot 4 September 1943 groente en fruit te kunnen ontvangen, bon 32 „Groente” op 26, 27 of 28 Juli 1943 (d.i. derhalve in de derde week, voorafgaande aan de 9de periode) inleveren bij den groentehandelaar, waar men zich wenscht te laten inschrijven.
De groentehandelaar noteert de klanten, die bonnen bij hem inleveren, op de z.g. klantenlijst.
Inlevering bon 32 „Groente” bij den distributiedienst.
De groentehandelaren dienen de ontvangen bonnen 32 „Groente” op 29 en 30 Juli 1943 bij Uw Dienst in te leveren ter verkrijging van een toewijzing. De bonnen moeten worden ingeleverd met een ontvangstbewijs MD 242-01. De bonnen kunnen in onbeperkte hoeveelheden worden ingeleverd, waarbij de uit te reiken toewijzing naar boven tot een tiental rantsoenen moet worden afgerond.
Inlevering toewijzingen bij het P.V.K.
De groentehandelaren moeten de van Uw Dienst ontvangen toewijzingen op (een) door het P.V.K. vast te stellen dag(en) van de week van 1 tot en met 7 Augustus a.s. bij deze instantie inleveren. De handelaren worden door het P.V.K. bevoorraad, waarna zij de hoeveelheden groente en fruit, die zij voor de periode van 8 Augustus tot 4 September 1943 toegewezen krijgen, moeten verdeelen over de bij hen ingeschreven klanten.
Bij de inlevering van groente en/of fruit moeten zij bij de verstrekking van groente en/of fruit op de gezinskaart het vakje van den dag, waarop groente c.q. fruit wordt verstrekt, aanstrepen met inkt of aniline-potlood.
BEKENDMAKING.
Het bovenstaande wordt door mijn Kantoor bekendgemaakt. Het voor handelaren van belang zijnde kunt U tevens plaatselijk bekendmaken.
Aan
ALLE DISTRIBUTIEDIENSTEN.
DE DIRECTEUR VAN HET
CENTRAAL DISTRIBUTIEKANTOOR,
S. DE HOO.
K 1278 Z 303-7-43 * Doel: Het document regelt de logistieke keten van distributiebon tot voedselvoorziening. Het verplicht burgers zich te binden aan één specifieke groenteman om de schaarse voorraden beheersbaar te houden.
* Bureaucratische keten: Het proces verloopt strikt via vier stappen: Consument (inleveren bon 32) → Handelaar (registratie op klantenlijst) → Distributiedienst (omwisselen voor collectieve toewijzing) → P.V.K. (fysieke bevoorrading).
* Controlemiddelen: Er wordt expliciet verwezen naar het gebruik van het "ontvangstbewijs MD 242-01" en het aftekenen van gezinskaarten met "inkt of aniline-potlood" om fraude of dubbele verstrekking te voorkomen.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk taalgebruik met de destijds geldende spelling (bijv. "den handelaar", "verdeelen"). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het Centraal Distributie Kantoor (CDK) in Zwolle was het centrale orgaan dat de rantsoenering in Nederland aanstuurde. Door de oorlogsomstandigheden was er een groot tekort aan brandstof en voedsel, waardoor een strak distributiesysteem noodzakelijk was. De term "klantenbinding" had hier geen commerciële betekenis, maar was een dwingende maatregel om de logistiek te stroomlijnen: men kon niet zomaar bij elke winkel terecht, maar moest zich registreren bij een vaste leverancier. Het genoemde P.V.K. staat voor het Provinciaal Voedselcommissariaat, de instantie die verantwoordelijk was voor de regionale uitvoering van de voedselvoorziening.