Ambtsrapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen).
Origineel
Ambtsrapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen). G. Huisman, Contrôleur van het Marktwezen. Inspecteur van het Marktwezen (Amsterdam). [Handgeschreven linksboven:] Inschrijvingen [onduidelijk]
R A P P O R T
No. 76A/308/1 M. 1943 30/10 [stempel/typenummer]
Aan Inspecteur van het Marktwezen.
Hedenmorgen (Zondag 24 October 1943) is aan den Gemeentelijken Vischafslag De Ruyterkade aangevoerd 2031 ½kg zoetwatervisch, waarvan 102 ½kg is afgekeurd, 1105 ½kg moest denzelfden dag verkocht worden. De rest 824 ½kg kon blijven staan tot Maandag. De visch, die niet kon blijven staan, heb ik uitgewogen en op de Zondagslijst verkocht. Voordat ik tot den verkoop overging heb ik den koopers meegedeeld, dat een ieder, die aan de beurt komt (ook winkeliers) met zijn visch naar de Lindengracht moet gaan en daarmoet wachten tot de komst van ondergeteekende. Intusschen had ik de politie gewaarschuwd, die voor de rijvorming van het publiek zou zorg dragen. Daarna heb ik de hal van F. Visser van koopers ontruimd en ben tot den verkoop overgegaan. Marktmeester De Wolff, die ook ter plaatse was (hij vertelde mij, dat het publiek hem gewaarschuwd had) heeft mij vanaf 10 uur tot ± 12.30 uur geassisteerd met turven. [deze laatste zin is rood onderstreept]
De Contrôleur,
[Handgeschreven handtekening:] G. Huisman
[Handgeschreven links:]
Gezien
29-10-43
[onduidelijke paraaf]
[Handgeschreven rechtsonder in rood:]
Insp. [onleesbaar]
3-11-43
b
--- Dit rapport biedt een inkijkje in de logistieke en bureaucratische afhandeling van voedseldistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- Logistiek: Er arriveert een grote partij zoetwatervis (ruim 2000 kg) op een zondag. Omdat vis een zeer bederfelijk product is, kan ruim de helft (1105,5 kg) niet wachten tot de reguliere marktdag op maandag. De controleur moet direct handelen om verspilling te voorkomen.
- Controle en Ordening: De procedure is strikt. De vis wordt eerst gewogen en een deel wordt afgekeurd (waarschijnlijk wegens bederf). De verkoop vindt plaats volgens een "Zondagslijst". Opvallend is dat de kopers fysiek verplaatst worden van de afslag (De Ruyterkade) naar de Lindengracht om daar hun beurt af te wachten.
- Veiligheid en Crowd Control: De controleur schakelt de politie in voor "rijvorming". Dit wijst op de schaarste van voedsel in 1943; grote groepen mensen die op vis wachten konden leiden tot onrust of opstootjes.
- Administratie: Marktmeester De Wolff assisteert bij het "turven" (het bijhouden van de aantallen/verkopen), wat aangeeft dat elke kilogram nauwkeurig moest worden verantwoord in het distributiesysteem.
--- Het document stamt uit oktober 1943, een periode waarin Nederland zuchtte onder de Duitse bezetting en de voedselschaarste nijpend begon te worden.
- Voedselvoorziening in Oorlogstijd: Omdat de visserij op de Noordzee door de Duitsers zwaar aan banden was gelegd (vanwege mijnengevaar en angst voor vluchters naar Engeland), werd zoetwatervis uit de binnenwateren een cruciale bron van proteïne voor de bevolking.
- Het Marktwezen: De Dienst van het Marktwezen in Amsterdam had de zware taak om de handel in goede banen te leiden en de zwarte handel tegen te gaan. Rapportages zoals deze waren essentieel voor de verantwoording van de beperkte voorraden.
- Locatie: De Lindengracht in de Jordaan was (en is) een bekende marktlocatie. Dat de kopers daarheen werden gestuurd, suggereert dat men gebruikmaakte van de bestaande marktinfrastructuur om de distributie aan het publiek ordelijk te laten verlopen, weg van de drukke havenactiviteiten bij de De Ruyterkade.