15 november 1943. Ondervakgroep Veilingen van Visch. [Stempel linksboven, deels onleesbaar]: ONDERVAKGROEP HANDEL [...] VAN VISCH

IJmuiden, 15 November 1943.

Aan de Vischafslagen in Nederland, aangesloten bij de Ondervakgroep Veilingen van Visch.

Hierbij deel ik U mede, dat bij Beschikking van den wnd. Secretaris-Generaal van het Departement van Financiën dd. 22 September 1943, No 69 (Ned. Staatscourant van 18 October 1943, No 202), tot aanvulling van de Vierde Uitvoeringsbeschikking Inkomstenbelasting 1941 is bepaald, dat aan laatstgenoemde Beschikking wordt toegevoegd een artikel van den volgenden inhoud:

"Ieder die het veilingbedrijf uitoefent is gehouden desgevraagd aan den inspecteur der belastingen, in wiens dienstkring hij is gevestigd, binnen een door den inspecteur in te stellen termijn opgaaf te verstrekken van het geldelijk beloop van hetgeen in een boekjaar op zijn veilingen is verkocht door personen, die regelmatig in de uitoefening van hun bedrijf goederen ter veiling aanbieden, en van hetgeen in een boekjaar op zijn veilingen is gekocht door personen, die regelmatig in de uitoefening van hun bedrijf goederen op een veiling betrekken. De opgaaf moet voor ieder persoon, behalve zijn naam en voorletters, nauwkeurig diens woonplaats of plaats van vestiging vermelden."

Aangezien dit artikel geldt voor alle veilingbedrijven is het dus ook van toepassing op de vischafslagen in Nederland.

Ik vertrouw met het bovenstaande U van dienst te zijn geweest.

Hoogachtend,
Ondervakgroep Veilingen van Visch,

[Handgeschreven handtekening]: J.R. v. d. Ende
Secretaris.

[Linksonder stempel/kenmerk]: No. 46A/300/3 M. 1943 16/11

[Rechtsonder handgeschreven]: vb. A Dit document is een administratieve mededeling die de invoering van een nieuwe fiscale controlemaatregel aankondigt. De kern van de maatregel is dat veilinghouders verplicht worden om op verzoek van de belastinginspecteur gedetailleerde financiële overzichten te overleggen van hun vaste zakelijke klanten (zowel aanbieders/verkopers als kopers).

Het doel van deze maatregel was overduidelijk het bestrijden van belastingontduiking en het verkrijgen van een beter inzicht in de geldstromen binnen de commerciële handel. Door de omzetten per individuele handelaar op te vragen, kon de belastingdienst controleren of deze handelaren hun inkomsten wel correct opgaven voor de inkomstenbelasting.

De toon is zakelijk en dwingend, zoals gebruikelijk voor bureaucratische communicatie uit die tijd. De aanwezigheid van diverse stempels en handgeschreven parafen duidt op een zorgvuldige archivering en verwerking binnen de organisatie. De datum van de brief, 15 november 1943, plaatst het document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De "wnd. Secretaris-Generaal van het Departement van Financiën" verwijst naar een hoge ambtenaar die onder direct toezicht van de bezetter stond (de Nederlandse ministers zaten immers in Londen).

De "Ondervakgroep Veilingen van Visch" maakte deel uit van de corporatieve organisatiestructuur die door de bezetter was opgelegd of aangepast om de economie en de voedselvoorziening strak te reguleren. Dergelijke organisaties dienden vaak als doorgeefluik voor nieuwe verordeningen en besluiten vanuit de centrale overheid.

Tijdens de oorlogsjaren werd de controle op de economie steeds strenger, mede om de zwarte handel te beteugelen en om zoveel mogelijk middelen en kapitaal te kunnen aanwenden voor de Duitse oorlogsvoering. Deze specifieke aanscherping van de Inkomstenbelasting 1941 is een voorbeeld van de toenemende administratieve druk en surveillance waaraan het bedrijfsleven onderworpen was.