Circulaire / Dienstmededeling 12 november 1943 Bedrijfschap voor Visscherijproducten (namens de Directeur) Belanghebbenden (vischhandelaren) No.46H/316/ M. 1943 1/1

Afd. A.Z./Adm. No.27448/593. 's-Gravenhage, 12-11-'43.

                                  A A N

                                  BELANGHEBBENDEN.

         [Handgeschreven: 1 ex Vischmarkt.]

         Hiermede berichten wij, dat krachtens de

"Verordening tot Regeling van den Handel in Visch"
met ingang van een nader door het Bedrijfschap voor
Visscherijproducten vast te stellen datum de visch-
handel niet meer zonder vergunning van het Bedrijf-
schap zal mogen worden uitgeoefend.
Van 1 November 1943 af worden thans vragen-
lijsten aan de vischhandelaren gezonden, welke nauw-
keurig ingevuld aan het Bedrijfschap moeten worden
teruggezonden, waarna elke vischhandelaar persoonlijk
door de Erkenningscommissie wordt opgeroepen.
Het is echter gebleken, dat vele visch-
handelaren, die zich na September 1941 bij de
Nederlandsche Visscherijcentrale hebben aangemeld,
sindsdien zijn verhuisd en hun nieuwe adres niet aan
ons hebben medegedeeld.
Teneinde moeilijkheden te vermijden, ver-
zoeken wij allen vischhandelaren, die sinds hun aan-
melding zijn verhuisd, hun nieuwe adres, alsmede het
volledige oude adres, zoo spoedig mogelijk schriftelijk
mede te deelen aan de Afdeeling Administratie van het
Bedrijfschap voor Visscherijproducten, 2e Adelheid-
straat 300 te 's-Gravenhage.

         BEDRIJFSSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN,

         [Handtekening: A. J. Maaskant]

         Directeur.

Hi/Boo.

                                  [Handgeschreven in rood: 2.0.2] Dit document is een officiële bekendmaking van het "Bedrijfschap voor Visscherijproducten". De kernboodschap is de aankondiging van een nieuwe vergunningsplicht voor de vishandel, gebaseerd op de "Verordening tot Regeling van den Handel in Visch".

De procedure die wordt beschreven is strikt:
1. Handelaren ontvangen vragenlijsten (verzending gestart op 1 november 1943).
2. Deze moeten nauwkeurig ingevuld retour gezonden worden.
3. Er volgt een persoonlijke oproep door een 'Erkenningscommissie'.

De aanleiding voor dit specifieke schrijven is echter een administratief probleem: veel handelaren die sinds september 1941 geregistreerd stonden bij de "Nederlandsche Visscherijcentrale" zijn verhuisd zonder hun nieuwe adres door te geven. De brief dient als dwingende oproep om adreswijzigingen alsnog door te geven om "moeilijkheden" (zoals het niet ontvangen van de benodigde vergunning of vragenlijsten) te voorkomen. De ondertekening door de directeur (waarschijnlijk A. J. Maaskant) onderstreept het officiële karakter. Het document dateert van november 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de economie volledig gecentraliseerd en onderworpen aan strikte distributie- en vergunningsstelsels.

Het "Bedrijfschap voor Visscherijproducten" was een publiekrechtelijke organisatie die door de bezetter werd gebruikt (en vaak ook opgericht of omgevormd) om de productie en distributie van voedsel strak onder controle te houden. Dergelijke 'bedrijfschappen' zorgden voor de ordening van het bedrijfsleven, maar dienden in de praktijk ook om schaarse middelen te beheren en 'ongewenste' elementen (zoals Joodse ondernemers of politieke tegenstanders) systematisch uit het economische verkeer te weren via het vergunningenstelsel. De verwijzing naar de registratie van september 1941 is relevant omdat in die periode veel nieuwe verordeningen van kracht werden die de grip van de bezetter op de Nederlandse handel verstevigden. De brief toont de bureaucratische realiteit van de bezettingstijd, waarbij papierwerk en registratie essentieel waren voor het legale voortbestaan van een onderneming. J. Maaskant Bedrijfschap Puls