46A/322/1

Hiermede verzoek
ik u maandag
29 nov a.s. om 10 uur
te mijnen kantore te komen,
Jan v. Galenstraat 14, alhier.

U gelieve gegevens
mede te brengen,
waaruit blijkt, dat U
voor werkzaamheden buitens-
lands bent ~~afge...~~
vrijgesteld
of afgekeurd.

GD Het document is een formeel verzoek aan een burger om op gesprek te komen bij een kantoor. De toon is zakelijk en administratief. De kern van het bericht is de eis om bewijsstukken ("gegevens") te overleggen waaruit blijkt dat de persoon in kwestie niet geschikt is of niet verplicht kan worden voor werk in het buitenland.

Er is een duidelijke correctie zichtbaar op de regel boven "vrijgesteld". De schrijver is daar begonnen met een woord (mogelijk "afge...") maar heeft dit doorgestreept om de termen "vrijgesteld of afgekeurd" duidelijker onder elkaar te zetten. De initialen onderaan ('GD' of mogelijk 'GP') duiden op de behandelend ambtenaar. De inhoud van dit briefje is direct te herleiden naar de periode van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (1940-1945). De term "werkzaamheden buitenslands" is een eufemisme voor de Arbeitseinsatz: de gedwongen tewerkstelling van Nederlandse mannen in de Duitse oorlogsindustrie.

Om aan deze tewerkstelling te ontkomen, moesten mannen beschikken over een officiële vrijstelling (een zogenaamde Sperre) op basis van onmisbaarheid in hun huidige beroep, of zij moesten medisch worden afgekeurd. Dit document is een typisch voorbeeld van de bureaucratische processen waarmee de bezetter en de meewerkende Nederlandse instanties grip probeerden te houden op de mannelijke beroepsbevolking. Het adres aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam wijst op een locatie waar destijds dergelijke administratieve of keurende instanties gevestigd waren.