Notulen/Besprekingsverslag (Concept) 15 november 1943 C O N C E P T. dV/RP.
No. 4b/A/336/1 M. 1943 ½ [handgeschreven parafen en "gezien door Dir"]

7. Notities van de vergadering gehouden op Maandag 15 November 1943 ten Hoofdkantore Marktwezen.

Aanwezig waren: de Heeren Sieburgh, de Haer, de Vries, van Moerkerken, Renz, Vrij, Ströer, de Wolff, Dijkema, Bekkering en Uitvlugt. Hr. de Haer presideerde de vergadering; wegens afwezigheid van den Hr. van Duinhoven was den Heer de Vries opgedragen de vergadering bij te wonen.

Onderwerp: van bespreking: de aanvoer en verdeeling van visch op de dagmarkten.

de Haer: Opent de vergadering met de mededeeling, dat hem door den heer Directeur van het Marktwezen is opgedragen den marktambtenaren onder het oog te brengen, dat het den directeur bekend is, dat er van de op de markten aan te voeren visch hoeveelheden worden achtergehouden. Dit betreft vooral groote schol, snoekbaars en Deensche visch. Tevens zouden politie, kennissen en marktkooplieden deze en andere visch meenemen. Van de ambtenaren komt hierover nagenoeg geen rapport binnen:
Dit mag niet meer voorkomen!

2. De volgende maatregelen draagt spreker den ambtenaren ter uitvoering op:
a. Iedere koopman moet zijn eigen handel verkoopen, daarbij mag slechts door één persoon geassisteerd worden om geld in ontvangst te nemen. Andere kooplieden c.s. moeten uit hal of van omgeving kar worden verwijderd.
b. Zooveel mogelijk moet door z.g. turven de hoeveelheid van den aanvoer worden gecontrôleerd en hiervan moet rapport worden ingeleverd.
/Rechtstreeks c. De visch moet van de Vischmarkt naar de verkoopplaats worden gebracht. Kooplieden die in gebreke blijven moeten worden gerapporteerd.
Spreker waarschuwt de marktambtenaren ernstig tegen overtreding van deze en andere reeds gegeven instructies.

Sieburgh: accentueert het door vorige spreker medegedeelde.

Vrij; informeert of vastgehouden moet worden aan den vorm van 2 pond visch per persoon. Wat moet gebeuren met kabeljauw, snoek en snoekbaars.

Ströer: vraagt of de assistent van de vischaanvoerder óók een portie visch mag hebben.

v. Moerkerken: geeft in overweging om, indien de mogelijkheid aanwezig is, de vischaanvoer op de dagmarkten, dus op de verdeelplaatsen geconcentreerd, b.v. per auto, of in "convooi" aan te voeren.

Dijkema: brengt naar voren, dat het "turven" van visch slechts met voldoende zekerheid kan geschieden, indien de marktambtenaar daartoe gelegenheid heeft, d.w.z. over voldoende politieassistentie kan beschikken Thans is geen politie-assistentie op de Jan Evertsenstraat.

Uitvlugt: Heeft eveneens geen assistentie van politie op het Mosplein.

Bekkering: Informeert waarom vischwinkeliers vrij mogen verkoopen. Dit is een grief van vele vischventers.

de Haer: beantwoordt de gestelde vragen:
a. Kabeljauw kan worden doorgesneden, met snoekbaars, brasem e.d. is dit niet wel mogelijk.
b. Uitsluitend de aanvoerder mag een portie visch meenemen, niet de assistent. Dit document is een verslag van een ambtelijke vergadering over de distributie van vis in bezet Nederland. De kern van de vergadering draait om corruptie en de zwarte handel ("achterhouden van visch") binnen de marktketen.

• Corruptie en privileges: De voorzitter (de Haer) spreekt zijn ambtenaren scherp aan op het feit dat zij niet rapporteren dat vis (met name de "luxe" soorten zoals snoekbaars en Deense vis) verdwijnt naar politie en kennissen voordat het de consument bereikt.
• Handhavingsproblemen: Uit de reacties van Dijkema en Uitvlugt blijkt een tekort aan mankracht. Het "turven" (tellen/registreren) van de aanvoer is onmogelijk zonder politiebegeleiding op locaties zoals de Jan Evertsenstraat en het Mosplein.
• Distributieregels: Er wordt gesproken over de rantsoenering van "2 pond visch per persoon" en de logistieke uitdaging om grote vissen eerlijk te verdelen onder klanten.
• Sociale spanning: De opmerking van Bekkering over de vischwinkeliers versus de vischventers toont de scheve verhoudingen en concurrentie in tijden van schaarste. Het document dateert uit november 1943, een periode van diepe oorlogsschaarste in Nederland. Voedselvoorziening stond onder strikte controle van de bezetter en de lokale overheden (het Marktwezen).

De genoemde locaties (Jan Evertsenstraat in Amsterdam-West en Mosplein in Amsterdam-Noord) bevestigen dat dit notulen zijn van de Amsterdamse gemeentelijke dienst Marktwezen. In deze fase van de oorlog was de zwarte handel wijdverbreid, en zelfs overheidsfunctionarissen en politieagenten maakten zich hieraan schuldig om aan voedsel te komen, zoals in de tekst expliciet wordt benoemd. De "Deensche visch" verwijst naar import die onder streng toezicht stond. Het document illustreert de dagelijkse strijd van ambtenaren om de geordende distributie (de "Centrale Keuken" en bonkaarten-systeem) in stand te houden tegenover de realiteit van tekorten en vriendjespolitiek. Centrale Keuken Marktwezen Politie