Zakelijke correspondentie (brief). 16 april 1943. C. Buter, vishandelaar en visroker, Velserweg 37, Amsterdam-W. (Visrokerij te Monnikendam). De Weledelen Heer De Haar, Centrale Markthallen, Amsterdam-W. [Briefhoofd]
C. BUTER
VISHANDELAAR EN VISROKER
VELSERWEG 37 – AMSTERDAM-W.
Telegram-adres: Telefoon
Velserweg 37 86244
Visrokerij gevestigd: Haringburgwal te Monnikendam

[Datering en stempels]
AMSTERDAM, 16 April 1943
[Rechtsboven:] 762
[Stempel links:] No. 466/96/1 M. 1943 [met handgeschreven '19' en kruis]
[Aantekening links in grijs potlood:] opgevoer 4 gep garn 1 x ges. visch
[Aantekening midden in rood potlood:] 466/96/2
[Paraaf rechtsboven:] v.d. Mp [?]

[Adressering]
Den Weledelen Heer
De Haar.
Centrale Markthallen,
Amsterdam-W.

[Inhoud]
Mijnheer,

Hiermede verzoek ik U beleefd, mij in
aanmerking te laten komen voor de verdeellijst van
gepelde garnalen.
In de jaren 1939 en 1940 heb ik bedoelde
visch veel in mijn winkel verkocht.
Hopende op Uw welwillende medewerking in
deze aangelegenheid, verblijf ik,

Hoogachtend
[Signatuur:] W.C. Buter

[Rechtsonder:] [Paraaf/stempelmerk] * Taalgebruik: Formeel en beleefd Nederlands, kenmerkend voor zakelijke correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw ("Hiermede verzoek ik U beleefd", "in deze aangelegenheid, verblijf ik").
* Inhoudelijke kern: De afzender, een Amsterdamse visverkoper, vraagt om toegang tot de schaarse toewijzing van gepelde garnalen. Hij voert als argument aan dat hij in de jaren direct voor de oorlog (1939-1940) een aanzienlijke omzet in dit product had.
* Administratieve sporen: Het document zit vol met 'kantoorsporen' van de Centrale Markthallen. De stempels en handgeschreven nummers (466/96/1 en /2) verwijzen naar een dossier- of registratiesysteem. De potloodnotitie "opgevoer 4 gep garn" suggereert dat het verzoek is verwerkt en dat er een hoeveelheid (mogelijk 4 eenheden) is toegekend. Dit document stamt uit april 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een strikte distributie van levensmiddelen. De Centrale Markthallen in Amsterdam fungeerden als het zenuwcentrum voor de voedselvoorziening van de stad.

Omdat veel producten, waaronder vis en garnalen, schaars waren door de oorlogsomstandigheden (zoals de beperkte bewegingsvrijheid op de Noordzee), werd de handel strikt gereguleerd via "verdeellijsten". Winkeliers moesten bewijzen dat zij van oudsher een vaste afnemer waren om in aanmerking te komen voor toewijzingen. De verwijzing van Buter naar zijn verkoopcijfers uit 1939-1940 is dus een noodzakelijke bewijsvoering om aan te tonen dat zijn bedrijf recht had op een deel van de schaarse voorraad. De brief geeft hiermee een inkijkje in de bureaucratische realiteit van de voedseldistributie in oorlogstijd.