Distributiebon / Bestelbon voor groenten.
Origineel
Distributiebon / Bestelbon voor groenten. [Linker kolom]
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon № 074248
GEZINSKAART No. ................................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .......................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ................................................................
[Rechter kolom]
.......... pond roode kool
.......... „ savoye kool
.......... „ uien
.......... „ wortelen
.......... „ koolrapen
.......... „ bieten (rauw)
.......... „ zuurkool
Totaal ........... pond à 3 cent per kg = f...............
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * Functie: Het document diende als officieel bewijs voor het bestellen en later afhalen van gerantsoeneerde groenten. Het koppelt een specifieke bestelling aan een "Gezinskaart", wat wijst op een systeem van persoonsgebonden distributie.
* Inhoud: De bon somt typische Nederlandse wintergroenten op (kolen, uien, wortelen, koolrapen, bieten, zuurkool). Opvallend is de vermelding van "bieten (rauw)", wat impliceert dat er ook bereide varianten bestonden of dat de staat van het product relevant was voor de prijs/puntenwaarde.
* Instructies: De tekst benadrukt de strenge regels van het distributiesysteem: de bon moet samen met een strook van de gezinskaart worden ingeleverd, er zijn vaste afhaaltijden en -plaatsen, en verloren bonnen worden niet vervangen.
* Prijsstelling: Er wordt een prijs van "3 cent per kg" vermeld. Dit is een zeer lage prijs, wat duidt op gereguleerde prijzen door de overheid om basisvoedsel betaalbaar te houden voor de gehele bevolking tijdens schaarste. Deze bestelbon is een artefact uit de periode van de distributie in Nederland, die begon kort voor de Duitse inval in 1940 en voortduurde tot enkele jaren na de bevrijding in 1945. Vanwege de oorlogsomstandigheden en blokkades ontstonden er tekorten aan voedsel en brandstof. De overheid greep in door goederen op de bon te doen om een eerlijke verdeling te garanderen en zwarte handel tegen te gaan.
Groenten zoals kool en wortelen waren essentieel omdat ze lokaal verbouwd konden worden en lang houdbaar waren. De "Gemeentelijke Distributie" geeft aan dat de uitvoering van het landelijke beleid op lokaal niveau (door de gemeente) werd georganiseerd. Het gebruik van "pond" (500 gram) naast de prijs per "kg" weerspiegelt de toenmalige alledaagse maateenheden.