Dienstbrief / Officiële waarschuwing 19 september 1939 De Directeur van het Marktwezen Amsterdam [Logo: Amsterdamse stedenmaagd tussen twee leeuwen]
MARKTWEZEN AMSTERDAM HG. Verzonden 19/9-'39 [handgeschreven]

TELEFOONNUMMER 85151 VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 27/98/7 M. [onderstreept]
BIJLAGE _______________ AMSTERDAM (W.) 19 September 1939.
ONDERWERP: _______________ JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer A. Waterman,
Nwe. Uilenburgerstraat 18 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Op grond van het feit, dat U geen gevolg hebt gegeven aan de aan U gerichte schriftelijke waarschuwing om geregeld van de U verleende voorkeurskaart voor de markt Ten Katestraat gebruik te maken, behoort de inschrijving op de sollicitantenlijst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt.

Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 20 Septea.s. om 9 uur te komen bij den Inspecteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur,

[Onderaan links:] A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. Deze brief is een formeel administratief schrijven van de gemeentelijke dienst Marktwezen. De toon is zakelijk en dwingend. De heer Waterman wordt gesommeerd te verschijnen voor een gesprek met een inspecteur omdat hij zijn "voorkeurskaart" voor de Ten Katemarkt niet frequent genoeg gebruikt. Volgens de toen geldende reglementen kon dit leiden tot uitsluiting van de wachtlijst (sollicitantenlijst) voor die specifieke markt.

De brief bevat enkele interessante administratieve details:
* Locatie: Het hoofdkantoor van het Marktwezen was destijds gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14, nabij de Centrale Markthallen.
* Typografie: De tekst is geproduceerd op een typemachine, waarbij de variabele gegevens (naam, adres, marktnaam en afspraakdatum) later zijn ingevuld op een standaardformulier.
* Handgeschreven toevoeging: De datum van verzending is met inkt bijgeschreven, wat duidt op de fysieke verwerking door een administratief medewerker. De brief dateert van 19 september 1939, slechts achttien dagen nadat de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de Duitse inval in Polen. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was en de bezetting nog acht maanden op zich zou laten wachten, was de samenleving al in staat van paraatheid.

De geadresseerde, Abraham Waterman, woonde in de Nieuwe Uilenburgerstraat. Dit was het hart van de oude Joodse buurt (Wijk 2) in Amsterdam. Voor veel Joodse Amsterdammers was de handel op de markt een primaire bron van inkomsten. De strikte handhaving van marktreglementen, zoals in deze brief getoond, was onderdeel van de normale bureaucratie van voor de oorlog. Echter, na mei 1940 zouden deze administratieve systemen door de bezetter gebruikt worden om Joodse marktkooplieden stelselmatig uit te sluiten en te vervolgen. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven en de precaire sociaaleconomische positie van een marktkoopman aan de vooravond van de grote verschrikkingen.